Đinh Sỹ Minh hiện thực “đồng hiện” trong trăng lu

Ngô Đức Hành

21/05/2024 22:10

Theo dõi trên
trang-lu-1716304123.jpg
 

1. Trăng lu, NXB Hội Nhà văn năm 2024 là tập truyện, ký thứ 2 của nhà thơ Đinh Sỹ Minh, gồm 11 truyện, ký, dày gần 230 trang. Trăng lu có 03 truyện ngắn là “Chuyện ông Đắc”, “Trăng lu”, Ngụ đại” và 8 truyện ký.

Qua “Chuyện ông Đắc”, Đinh Sỹ Minh đã tái hiện lên hoàn cảnh lịch sử của miền Bắc từ những năm cải cách ruộng đất đến những năm đất nước giải phóng. Nguyễn Đắc là nạn nhân của “chủ nghĩa thành phần”, gia đình một thời bị quy sai địa chủ.

Năm Đắc mười sáu tuổi vì là con trai địa chủ, nên Đắc không đủ tiêu chuẩn để được kết nạp Đoàn”, (Chuyện ông Đắc, trang 8). Học hết cấp 2 thời đó,  Nguyễn Đắc vào bộ đội, vào tận chiến đấu ở chiến trường miền Đông Nam bộ, chiến đấu ở đó từ năm 1967 đến 1972. Chiến đấu ngoan cường, một phần xương máu Đắc để lại trên chiến trường, được công nhận là thương binh.  “Nhờ thằng Mỹ mà tôi được một thời là Đảng viên, làm Bí thư chi bộ khi mới 22 tuổi”, (Chuyện ông Đắc, trang 11).

Sau Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, năm 1973, Nguyễn Đắc xuất quân, trở về ngôi làng nhỏ thuộc xã Thanh Linh, huyện Đồng Đức, được mời tham gia cấp ủy địa phương và trở thành Bí thư Chi bộ. Nguyễn Đắc vốn sinh ra trong gia đình tần tảo, cần cù, ước mơ của Đắc lúc này chỉ lấy vợ, yên bề gia thất, thánh thiện như mọi người nông dân quê mùa khác. Vượt qua định kiến “con địa chủ” xa xưa, Đắc là Mơ – một Bí thư Đoàn gặp nhau.

Thế nhưng bất hạnh liên tiếp ập lên cuộc đời ông. Nguyễn Đắc bị chính quyền Thanh Linh bắt 2 lần, lần đầu “can tội” nghe đài địch, bị kết tội “Việt gian”. Ông bị “Tạm đình chỉ chức vụ Bí thư Chi bộ...... Chờ xác minh”, (Chuyện ông Đắc, trang 92). Thời đó làm gì có chuyện pháp luật, từ nhận thức đến các thủ tục bắt người, tống giam. Dư luận xã hội cũng là một “pháo đài” giam hãm con người.

Nguyễn Đắc bị nhốt trong kho Hợp tác xã nông nghiệp đến cả tháng. Đến Mơ cũng bị liên lụy, “Đảng ủy xã cho tạm thôi chức Bí thư Chi đoàn, với lý do là người yêu của Việt gian”, (Chuyện ông Đắc, trang 95). Chuyện không hề nhỏ, từ Đảng ủy xã Thanh Linh đến Đảng ủy Đồng Đức họp lên, họp xuống, biết bao văn bản gửi lên, trát xuống.