Ngày Pháp luật Việt Nam: Bảo vệ và phát triển văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập quốc tế

Chính Trực

09/12/2023 09:29

Theo dõi trên

Mỗi năm, vào ngày 9 tháng 11, Việt Nam kỷ niệm Ngày Pháp luật, một dấu mốc quan trọng nhằm khẳng định vai trò của pháp luật trong việc bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ của công dân, đồng thời gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Ngày này không chỉ là cơ hội để mỗi người dân nâng cao nhận thức về pháp luật mà còn là lúc để chúng ta cùng nhau suy ngẫm về mối quan hệ giữa pháp luật, văn hóa và sự phát triển của xã hội.

chao-mung-ngay-phap-luat-1702083610.jpg
 

Ngày Pháp luật Việt Nam là gì? Lịch sử và ý nghĩa của ngày này

Lý do chọn ngày 9/11 là ngày Pháp luật Việt Nam là vì vào ngày này cách đây 77 năm, Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta – Hiến pháp năm 1946. Đây là bản Hiến pháp mang đậm dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, khẳng định chủ quyền, độc lập, tự do, dân chủ và đoàn kết của dân tộc Việt Nam, tạo nền tảng pháp lý cho sự nghiệp cách mạng của đất nước.

Trong suốt quá trình lịch sử, pháp luật Việt Nam đã không ngừng được hoàn thiện và phát triển, phù hợp với thực tiễn và yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hiện nay, pháp luật Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng, đáp ứng nhu cầu của xã hội, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, bảo đảm quyền con người, quyền dân tộc, quyền công dân, quyền tự do và dân chủ.

Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam còn nhiều hạn chế và thách thức, cần được cải thiện và hoàn thiện hơn nữa. Một trong những vấn đề cần được quan tâm là việc phổ biến, giáo dục pháp luật cho toàn dân, nâng cao ý thức chấp hành và bảo vệ pháp luật, phòng ngừa và đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật. Đây là một nhiệm vụ quan trọng và lâu dài, đòi hỏi sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị, các cơ quan, tổ chức, đoàn thể và mỗi cá nhân.

Ngày Pháp luật Việt Nam là một dịp để mỗi người dân Việt Nam nhìn lại và đánh giá lại mức độ hiểu biết và thực hiện pháp luật của mình, cũng như tìm hiểu thêm về những quy định pháp luật mới được ban hành. Đồng thời, đây cũng là một cơ hội để củng cố niềm tin và lòng yêu nước, khẳng định ý chí và quyết tâm của dân tộc Việt Nam trong việc xây dựng một nền pháp luật hoàn chỉnh, công bằng và hiệu quả, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng một Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, văn minh và hạnh phúc.

Ngày Pháp luật Việt Nam - Nhìn nhận từ góc độ văn hóa

Ngày Pháp luật Việt Nam nhìn nhận từ góc độ văn hóa là một cách nhìn toàn diện và sâu sắc về vai trò và ý nghĩa của pháp luật đối với sự phát triển của văn hóa Việt Nam, cũng như sự ảnh hưởng của văn hóa truyền thống và hiện đại đến việc hình thành và thực thi pháp luật ở nước ta. Pháp luật và văn hóa là hai khái niệm có mối quan hệ chặt chẽ và tương tác lẫn nhau, cùng tạo nên nền tảng cho sự tồn tại và phát triển của một xã hội. Pháp luật là công cụ để điều tiết các mối quan hệ xã hội, bảo đảm trật tự, an ninh, công bằng và dân chủ, đồng thời là phản ánh của những giá trị, chuẩn mực và tư tưởng văn hóa của một dân tộc. Văn hóa là tổng hợp của những giá trị tinh thần và vật chất do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử, thể hiện bản sắc, đặc trưng và phẩm chất của một dân tộc, đồng thời là động lực để thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. Văn hóa cũng là nguồn gốc và đích đến của pháp luật, là nơi pháp luật được sinh ra và hướng đến.

Trong lịch sử, pháp luật Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn và biến đổi theo sự thay đổi của văn hóa Việt Nam. Từ thời kỳ văn minh lúa nước, văn hóa Việt Nam đã hình thành những nét đặc trưng như tính cộng đồng, trọng tình nhẹ lý, trọng lệ hơn luật, ứng xử “phép vua thua lệ làng”, tư duy tiểu nông tùy tiện, chủ quan, cảm tính... Những nét văn hóa này đã ảnh hưởng đến pháp luật Việt Nam, khiến cho pháp luật thường bị coi là công cụ của quyền lực, không phản ánh ý chí của nhân dân, không được tôn trọng và thực thi nghiêm minh. Pháp luật Việt Nam cũng chịu sự tác động của các nền văn hóa ngoại lai, như Nho giáo, Phật giáo, Pháp luật phương Tây... Những nền văn hóa này đã mang lại những giá trị tích cực như tư tưởng trong đạo lý hơn pháp lý, tư tưởng hiếu hòa, nhân ái, vị tha, tư tưởng lập hiến, dân chủ, nhân quyền... Nhưng cũng có những giá trị tiêu cực như tư tưởng “vô tụng”, tư tưởng độc đoán, bạo ngược, áp bức... Những giá trị này đã tạo nên sự đa dạng và phức tạp của pháp luật Việt Nam, cũng như những mâu thuẫn và xung đột trong việc thực hiện pháp luật.

Trong thời kỳ hiện đại, pháp luật Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng, phù hợp với yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Pháp luật Việt Nam đã khẳng định chủ quyền, độc lập, tự do, dân chủ và đoàn kết của dân tộc Việt Nam, bảo đảm quyền con người, quyền dân tộc, quyền công dân, quyền tự do và dân chủ, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, góp phần hội nhập quốc tế và phát triển bền vững. Pháp luật Việt Nam cũng đã tiếp thu và phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc, cũng như những tinh hoa văn hóa nhân loại. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam còn nhiều hạn chế và thách thức, cần được cải thiện và hoàn thiện hơn nữa. Một trong những vấn đề cần được quan tâm là việc nâng cao văn hóa pháp luật cho toàn dân, tạo ra một ý thức thượng tôn pháp luật, một tinh thần chấp hành và bảo vệ pháp luật, một thái độ tôn trọng và hợp tác với pháp luật. Đây là một nhiệm vụ quan trọng và lâu dài, đòi hỏi sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị, các cơ quan, tổ chức, đoàn thể và mỗi cá nhân.

Ngày Pháp luật Việt Nam nhìn nhận từ góc độ văn hóa là một dịp để mỗi người dân Việt Nam nhìn lại và đánh giá lại mức độ hiểu biết và thực hiện pháp luật của mình, cũng như tìm hiểu thêm về những giá trị văn hóa liên quan đến pháp luật. Đồng thời, đây cũng là một cơ hội để củng cố niềm tin và lòng yêu nước, khẳng định ý chí và quyết tâm của dân tộc Việt Nam trong việc xây dựng một nền pháp luật hoàn chỉnh, công bằng và hiệu quả, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng một Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, văn minh và hạnh phúc.

Ngày Pháp luật Việt Nam và vấn đề bảo vệ văn hóa dân tộc

Pháp luật Việt Nam đã ban hành nhiều quy định nhằm bảo vệ di sản văn hóa, từ các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, đến các lễ hội truyền thống và nghệ thuật dân gian. Các luật như Luật Di sản Văn hóa, Luật Bảo vệ và Phát triển Văn hóa, và các văn bản pháp luật liên quan khác đều nhằm mục tiêu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

Ngày Pháp luật Việt Nam là một dịp để mỗi người dân Việt Nam nhận thức và thể hiện sự tôn trọng và tuân thủ pháp luật, đồng thời làm chủ và bảo vệ các giá trị văn hóa dân tộc. Văn hóa dân tộc là nền tảng tinh thần, là bản sắc, cốt cách của một dân tộc, là tài sản tinh thần đặc sắc, tạo nên sức mạnh gắn kết cộng đồng và để phân biệt sự khác nhau giữa dân tộc này với dân tộc khác trong cộng đồng nhân loại. Văn hóa dân tộc bao gồm các thành phần như văn hóa vật chất, văn hóa phi vật thể, văn hóa tinh thần, văn hóa đại chúng, văn hóa đời sống... Mỗi thành phần đều có giá trị và ý nghĩa riêng, đóng góp vào sự phong phú và đa dạng của văn hóa dân tộc.

Trong quá trình hội nhập quốc tế, văn hóa dân tộc Việt Nam đang đối mặt với nhiều cơ hội và thách thức. Một mặt, hội nhập quốc tế là quy luật khách quan, mang lại những lợi ích về kinh tế, xã hội, khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế... cho đất nước và nhân dân. Hội nhập quốc tế cũng tạo điều kiện cho Việt Nam mở rộng giao lưu, hợp tác, học hỏi và tiếp thu những tinh hoa văn hóa của các nước trên thế giới, bồi dưỡng và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao vị thế của đất nước trong khu vực và quốc tế. Mặt khác, hội nhập quốc tế cũng đặt ra những thách thức và nguy cơ về mất dần bản sắc văn hóa dân tộc, sự xâm nhập và đồng hoá văn hóa của các nước lớn, mạnh, sự sa đọa và thoái hoá về đạo đức, lối sống, sự phân hóa, chia rẽ trong xã hội... Những thách thức và nguy cơ này đòi hỏi phải có những giải pháp phù hợp để bảo vệ và phát triển văn hóa dân tộc trong hội nhập quốc tế.

Một trong những giải pháp quan trọng là phải có một hệ thống pháp luật văn hóa hiện đại, đồng bộ, khả thi, phù hợp với thực tiễn và yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Pháp luật văn hóa là công cụ để điều tiết các mối quan hệ xã hội trong lĩnh vực văn hóa, bảo đảm trật tự, an ninh, công bằng và dân chủ, đồng thời là phản ánh của những giá trị, chuẩn mực và tư tưởng văn hóa của một dân tộc. Pháp luật văn hóa phải có khả năng bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời khuyến khích và tạo điều kiện cho sự sáng tạo, đổi mới và phát triển của văn hóa hiện đại. Pháp luật văn hóa cũng phải có khả năng tiếp thu và hòa nhập những giá trị văn hóa ngoại lai phù hợp, đồng thời phòng ngừa và đấu tranh với những ảnh hưởng tiêu cực, độc hại đến văn hóa dân tộc. Pháp luật văn hóa cũng phải có khả năng bảo đảm quyền văn hóa cho mọi người, tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả, quyền tự do sáng tạo và biểu đạt văn hóa.

*

Ngày Pháp luật Việt Nam là biểu tượng của sự tôn trọng và cam kết tuân thủ pháp luật, là nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước. Qua việc kỷ niệm ngày này, chúng ta không chỉ gìn giữ giá trị văn hóa mà còn thúc đẩy sự tiến bộ và công bằng trong xã hội. Hãy cùng nhau hành động để bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam, xây dựng một tương lai tươi sáng cho thế hệ hiện tại và các thế hệ tương lai.

Bạn đang đọc bài viết "Ngày Pháp luật Việt Nam: Bảo vệ và phát triển văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập quốc tế" tại chuyên mục Phát triển. | Hotline: 08.4646.0404 | Email: toasoan@vanhoavaphattrien.vn