Bài viết mới nhất từ Trái Tim Người Lính
Hồ sơ Số 11/2026: Cần tìm thân nhân và đồng đội của 9 liệt sĩ hi sinh tại Lộc Ninh năm 1967
Có những người lính đã nằm lại giữa chiến trường hơn nửa thế kỷ, nhưng đến nay vẫn chưa thể trở về trọn vẹn trong vòng tay gia đình. Có những người mẹ, người cha, người vợ, người anh em đã đi hết một đời trong ngóng đợi, mà tin tức về người thân vẫn chỉ là vài dòng mờ nhòe trên một trang tài liệu chiến tranh cũ…
Từ hồ sơ ký hiệu CDEC F034603181897, bị quân đội Hoa Kỳ thu giữ ngày 05/02/1968 tại khu vực nay thuộc An Mỹ, phường Phú Mỹ, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương cũ, một danh sách đặc biệt đã sáng tỏ họ tên 9 quân nhân của đơn vị T17 (nhiều khả năng thuộc Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 273, Sư đoàn 9). Hồ sơ vừa được chuyên viên nghiên cứu Nguyễn Hồng Duy và nhóm biên tập của Dự án TTU–VWAI hoàn thành.
“Nhớ bà” – Từ thi ca, đến đề kiểm tra giữa học kỳ môn Ngữ văn Lớp 12
Bài thơ “Nhớ bà” của Đặng Vương Hưng là một khúc hồi tưởng đậm chất trữ tình về hình ảnh người bà trong ký ức tuổi thơ. Được sáng tác năm 2017 và in trong tuyển tập “Lục bát mỗi ngày” (NXB Văn học, Giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội năm 2021), bài thơ sử dụng thể lục bát quen thuộc, để gợi lại một thế giới quê nhà bình dị, nơi tình cảm gia đình, ký ức chiến tranh và nét văn hóa dân gian hòa quyện vào nhau. Qua dòng hồi ức của chủ thể trữ tình, hình ảnh người bà hiện lên vừa gần gũi vừa thiêng liêng, đại diện cho lớp người phụ nữ nông thôn Việt Nam chịu thương chịu khó, âm thầm hy sinh cho gia đình và quê hương.
Ron Milam - Người đàn ông áo đỏ, có nụ cười thân thiện và say mê
Đó là một người đàn ông cao, gầy, tóc dài và râu đều bạc trắng. Tôi đã gặp ông nhiều lần, mỗi khi ông cùng các cộng sự và sinh viên của mình từ Mỹ sang Việt Nam công tác. Lần nào ông cũng có một đặc điểm chung rất dễ nhận ra: mặc một chiếc áo phông ngắn tay màu đỏ thắm, trên ngực áo có gắn logo hai chữ T (Texas Tech) chồng lên nhau, còn miệng thì luôn nở một nụ cười vô cùng thân thiện và say mê.
Khi Lịch sử và Lưu trữ tư liệu chiến tranh trở thành sự kiện đối thoại văn hóa
Đầu tháng 6/2026, Hà Nội sẽ trở thành điểm hẹn của những câu chuyện lịch sử, khi một hội thảo khoa học quốc tế về quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ, được tổ chức trong hai ngày 5–6/6. Sự kiện do Vietnam Center và Sam Johnson Vietnam Archive cùng Institute for Peace & Conflict (Texas Tech University) phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn – ĐHQGHN thực hiện, quy tụ các học giả, nhân chứng và những người quan tâm đến lịch sử hai quốc gia từng trải qua một quá khứ phức tạp, nhưng ngày càng gần gũi.
Hồ sơ Số 10/2026: Ai biết thân nhân - Đồng đội của liệt sĩ Huỳnh Văn Hai và 98 cán bộ chiến sĩ K20 – Đoàn V7?
Có những hồ sơ chứng tích chiến tranh tưởng như chỉ nằm yên trong kho lưu trữ, phủ bụi theo năm tháng. Nhưng đôi khi, từ những trang giấy cũ, những cái tên, địa danh, hay một dòng ghi chú ngắn ngủi… lại mở ra hành trình đi tìm những con người thật của lịch sử. CDEC F034603831194, số nhật ký 02-1460-68, là một trong những tài liệu như vậy. Hồ sơ do chuyên viên nghiên cứu Tạ Thu Phong và nhóm biên tập của Dự án TTU–VWAI vừa hoàn thành.
Cựu chiến binh Việt Nam tiếp tục cung cấp thông tin và trợ giúp việc tìm kiếm người Mỹ mất tích trong chiến tranh
Gần đây, sau khi đọc loạt bài viết trên MXH Facebook và các báo chí – truyền thông Việt Nam giới thiệu về những “Hồ sơ Chứng tích chiến tranh”, một số cựu chiến binh Việt Nam đã liên hệ với chúng tôi và hỏi: Vậy còn hơn ngàn quân nhân Mỹ mất tích, chúng ta có tiếp tục tìm kiếm không?
Tại sao không! Bởi những hồ sơ CDEC nêu trên nằm trong khuôn khổ của Dự án nhân văn, do Chính phủ Hoa Kỳ khởi xướng và tài trợ, mang tên: Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong Chiến tranh (Vietnam Wartime Accounting Initiative – VWAI).
Hồ sơ Số 9/2026: Từ lá thư viết giữa bom đạn của người lính miền Tây - Ai là thân nhân và đồng đội của Liệt sĩ Võ Thành Dũng?
Giữa những tài liệu chiến tranh đã ngả màu thời gian, đôi khi vẫn còn những dòng chữ khiến người đọc lặng đi. Đó là những lá thư của người lính viết vội nơi chiến trường, gửi về quê nhà với tất cả nỗi nhớ và niềm tin.
Một trong những lá thư như vậy thuộc về Võ Thành Dũng, người lính quê Trà Vinh. Lá thư được viết giữa tiếng súng và bom đạn năm 1967, gửi cho cha mẹ ở quê nhà. Gần 60 năm trôi qua, bức thư ấy vẫn còn lưu lại trong “Hồ sơ chứng tích chiến tranh” bên Mỹ – nhưng số phận của người viết thì vẫn chưa được biết rõ.
Có bao nhiêu cán bộ chiến sĩ Công an hi sinh và mất tích trong chiến tranh?
Thật khó có con số thống kê đầy đủ, bởi trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, bên cạnh những trận đánh lớn của Quân đội trên chiến trường, còn có một mặt trận, với đặc thù là thầm lặng, bí mật của lực lượng An ninh, Tình báo và An ninh vũ trang. Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ Công an và An ninh cách mạng đã hoạt động bí mật giữa chiến trường, trong các vùng do đối phương kiểm soát, trong nhà tù, trong những mạng lưới điệp báo và cơ sở cách mạng. Họ chiến đấu không quân phục, không phiên hiệu, nhiều khi không có cả danh tính thật…
Hồ sơ Số 8/2026: Hé lộ vài bí danh của lực lượng Quân báo - Trinh sát Quân Giải phóng miền Nam, những năm 1966-1967
Trong số các tài liệu chiến tranh Việt Nam được quân đội Hoa Kỳ thu giữ và lưu trữ trong hệ thống CDEC (Combined Document Exploitation Center), hai hồ sơ mang số hiệu CDEC F034601640411 và CDEC F034602032098 cung cấp những manh mối đáng chú ý về hoạt động của lực lượng Quân báo thuộc Mặt trận Giải phóng miền Nam tại khu vực Bình Dương – Biên Hòa trong giai đoạn 1966–1967. Hồ sơ này vừa được chuyên viên nghiên cứu Hoàng Cẩm Thanh và nhóm Biên tập thuộc Dự án TTU–VWAI thực hiện.
Cảm ơn các cơ quan Báo chí - Truyền thông, đặc biệt là Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển đã trợ giúp; để "Những người lính vẫn đang trở về"
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng trong tổng số hàng triệu người Việt Nam ngã xuống trong giai đoạn 1954–1975, vẫn còn một số lượng lớn trường hợp chưa được xác định đầy đủ thông tin. Đối với phía QĐNDVN/ QGPMN ước tính còn khoảng gần 200.000 trường hợp chưa tìm thấy hài cốt, hoặc chưa xác định được nơi an táng. Khoảng 300.000 hài cốt đã được quy tập nhưng chưa xác định rõ danh tính. Phía Hoa Kỳ, hiện vẫn còn hơn 1.500 trường hợp quân nhân mất tích và chưa được làm sáng tỏ...
Hồ sơ Số 7/2026: Ai biết thông tin về các liệt sĩ Phạm Đình Tuyến và Đinh Văn Chiêm - 2 cán bộ của Sư đoàn 7, hi sinh năm 1969?
Hồ sơ Số 7 - CDEC F034605990021, với số nhật ký (log#09-1477-69), là một tài liệu tình báo chiến thuật cấp chiến trường gồm 28 trang, được thu giữ vào ngày 10/9/1969 tại Vùng III chiến thuật. Đơn vị thu giữ tài liệu là Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Kỵ binh 5, thuộc Sư đoàn Kỵ binh số 1 (đổ bộ đường không) của Hoa Kỳ. Tài liệu được tìm thấy trên thi thể của một cán bộ QGPMN, khả năng cao trước đó đã xảy ra một cuộc giao tranh bằng súng. Tài liệu sau đó được chuyển về CDEC để khai thác tình báo. Tài liệu được phân loại là tài liệu mật, tình báo về hoạt động của Sư đoàn 7 QĐNDVN, được thực hiện khoảng giữa tháng 9/1969.
Phản hồi từ Hồ sơ Số 3/2026 - CDEC F034603082866: Đã tìm thấy thân nhân của Liệt sĩ Đinh Trung Thành tại Ninh Bình
Tòa soạn Văn hóa và Phát triển vừa nhận được phản hồi từ thân nhân gia đình Liệt sĩ Đinh Trung Thành (sinh: 1947; nhập ngũ: 1966; đơn vị: C3, D7, T17/763; F9; hi sinh ngày 01/12/1967). Hiện người thờ cúng Liệt sĩ Đinh Trung Thành là Cựu chiến binh, Đại úy Đinh Quang Thách (sinh 12/9/1948; nhập ngũ: 12/9/1965), là em ruột của Liệt sĩ Đinh Trung Thành.
Hồ sơ Số 6/2026: Nếu còn sống, mỗi người có tên trong danh sách này đều là một nhân chứng lịch sử của tỉnh Bình Phước hiện nay
Trong bối cảnh cao trào của chiến tranh Việt Nam giai đoạn 1966 – 1968, khi các cuộc hành quân “Tìm – Diệt” của quân Mỹ và VNCH diễn ra quyết liệt tại "Vùng III Chiến thuật", trong đó có tỉnh Bình Long cũ, tài liệu này được lập không phải sau một trận đánh cụ thể, mà là sản phẩm của quá trình thu thập tình báo nhằm “bóc tách” hệ thống quân sự – chính trị của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam. Nó không ghi danh những người tử trận, không mô tả thương vong, nhưng lại có giá trị như một “bản chụp X-quang” về cấu trúc tổ chức và con người ở một thời điểm lịch sử xác định.
Hồ sơ Số 5/2026: Dấu tích cuối cùng của những người lính Quân y Đoàn 30, trên vùng biên giới Việt Nam - Campuchia năm 1967
“Hoàn cảnh liên quan đến đơn vị/nhóm” trong hồ sơ xác định rõ Đoàn 30 – một đơn vị Quân y CỦA MTDTGPMNVN, hoạt động chủ yếu tại miền Đông Nam Bộ (Bình Dương, Biên Hòa, Tây Ninh…) và vùng biên giới Việt Nam – Campuchia. Không giống các đơn vị cơ động chiến đấu thuần túy, Quân y Đoàn 30 thường đảm nhiệm đào tạo cứu thương, tổ chức các trạm điều trị, tiếp nhận thương binh, và duy trì các căn cứ tương đối ổn định trong rừng.
Có một Không gian Văn hóa Gốm sứ Tâm linh mang tên NASON tại Hà Nội
Đứng sau không gian văn hóa NASON là một con người đặc biệt: cựu chiến binh, Kỷ lục gia thế giới Lê Duy Hảo. Cuộc đời ông là hành trình đi từ chiến tranh đến hòa bình, từ người lính cầm súng bảo vệ Tổ quốc đến nghệ nhân “cầm đất” kiến tạo giá trị văn hóa. Trước khi sáng tạo ra một loại gốm sứ độc nhất vô nhị trên thế giới, ông đã làm thơ, viết sách và nghiên cứu Phật học…
Hồ sơ Số 04/2026: Khoảng 200 liệt sĩ đã hi sinh tại Làng Bảy - Lộc Ninh, tháng 7 năm 1968. Có thể có ngôi mộ tập thể tại đây?
Hồ sơ Số 04/2026: CDEC FF034604302654 là một phiếu tình báo quân sự của Quân đội Hoa Kỳ, được biên soạn ngày 05/8/1968 dựa trên tin tức ngày 24/7/1968 từ các nguồn tin mật, thu thập bằng hình thức quan sát và khai thác thông tin thông qua gợi chuyện. Nội dung phản ánh các vị trí đóng quân, hoạt động tuyên truyền tại huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Long cũ (sau thuộc tỉnh Bình Phước và nay là Đồng Nai), cũng như trong nội địa Campuchia. Bối cảnh thời gian thu thập tin tức là giai đoạn sau Đợt 2 và trước Đợt 3 của Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968.
Về Bắc Ninh quê vợ, đến thăm nhà mẹ Doãn Ngọc Trâm và ra nghĩa trang viếng mộ Anh hùng Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm...
Không chỉ là nơi đang lưu giữ bản gốc cuốn sổ tay “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” nổi tiếng mà Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ (The Vietnam Center and Sam Johnson Vietnam Archive) - Cơ quan Thường trực của Dự án "Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh" - Còn tiến hành trao trả một phần di sản nêu trên, cho thân nhân của Anh hùng Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm, vào năm 2023… MờI bạn theo dõi tiếp câu chuyện ít biết xung quanh bản gốc cuốn sổ tay “Nhật ký Đặng Thùy Trâm" hành trình của người cựu binh Mỹ năm 2016...
Lời tâm sự và cảm ơn của một người "khởi nghiệp" ở tuổi "xưa nay hiếm"
Trong gần 70 năm cuộc đời, mình đã nhiều lần khởi nghiệp. Có thành công ít nhiều, nhưng cũng có đôi lần thất bại. Điều quan trọng là mỗi khi nhìn lại, mình thấy cũng không có gì phải ân hận và luyến tiếc cả. Nhiều khi mình không chọn việc, mà chính việc đã chọn mình. Mong muốn thì nhiều, nhưng lực bất tòng tâm thì cũng đành chấp nhận và bằng lòng với những gì đã làm được.
Chuyện ít biết xung quanh bản gốc cuốn sổ tay “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” hiện đang lưu giữ tại Đại học Texas Tech
Không phải ai cũng biết bản gốc cuốn sổ tay “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” nổi tiếng, hiện đang được lưu giữ tại Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ – Đại học Texas Tech (The Vietnam Center and Sam Johnson Vietnam Archive - VNCA) ở Lubbock, bang Texas - Hoa Kỳ. VNCA cũng chính là cơ quan Thường trực thực hiện Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” của Hoa Kỳ.
Nhân kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam - 27/2, Nhà văn Đặng Vương Hưng kể lại sự kiện tròn 10 năm trước (2016), đã đón tiếp người cựu binh Mỹ đã giữ cuốn sổ tay của Bác sĩ Đặng Thùy Trâm và hành trình lưu lạc hơn 20 năm của di vật ấy như thế nào…