Trái tim
Cùng trở lại chiến trường xưa để thấu hiểu hơn những "Hồ sơ Chứng tích chiến tranh"
Hơn 30 nhà nghiên cứu trẻ (hầu hết sinh ra sau chiến tranh) và Điều phối viên của Dự án “Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU–VWAI) vừa hoàn thành chuyến đi thực tế và thực địa, tại chiến trường miền Đông Nam Bộ xưa, bằng kinh phí xã hội hóa tự đóng góp. Đó là những địa danh từng diễn ra những trận đánh đẫm máu, rất nhiều người lính đã ngã xuống và mất tích trong chiến tranh. Nơi đây, có rất nhiều hố chôn tập thể còn khuất lấp…
Từ chiến trường xưa đến bài thơ tri ân "Bù Đốp - Lộc Ninh"
Có những bài thơ được viết bên bàn làm việc. Có những bài thơ được chưng cất từ ký ức. Nhưng cũng có những bài thơ chỉ có thể ra đời khi người viết thật sự đặt chân lên mảnh đất đã từng thấm máu, lặng lẽ lắng nghe tiếng gió đi qua những cánh rừng, để cảm nhận nhịp đập của lịch sử vẫn còn âm thầm vang vọng dưới mỗi tấc đất quê hương…
"Bù Đốp – Lộc Ninh" của Đặng Vương Hưng là một thi phẩm độc đáo. Không cầu kỳ về thi pháp, không bi lụy, bài thơ là tiếng lòng của một người cầm bút trước chiến trường xưa, đồng thời là lời nhắc nhở lặng lẽ về Văn hóa tri ân – một giá trị đang được bồi đắp bằng ký ức, trách nhiệm và lòng biết ơn trong đời sống hôm nay.
Hồ sơ số 37/2026: Từ một bức thư bị thu giữ trên thi thể của một người lính...
Có thể người lính mang bức thư ấy sẽ mãi chưa xác định được danh tính. Nhưng cũng có thể, sau bài viết này, sẽ có một cựu chiến binh nhận ra cái tên Minh Hải, nhớ về người đồng đội tên Phụng, hoặc biết ai là Năm Long từng hoạt động ở Chơn Thành cuối năm 1969.
Chỉ một ký ức được đánh thức, một cuộc điện thoại hay một dòng thư phản hồi cũng có thể mở ra cơ hội đưa thêm một người lính trở về với quê hương.
"Trái tim người lính" chuẩn bị tổ chức sự kiện tháng Bảy: Giới thiệu kết quả bước đầu của Dự án TTU-VWAI, tự truyện "Ký ức tháng Năm" và trao tặng chân dung "Mãi mãi tuổi 20"
Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026); đồng thời, hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ"; công tác chuẩn bị cho chương trình giao lưu, giới thiệu sách và hoạt động văn hóa tri ân của Trái tim người lính" đang được khẩn trương triển khai.
Theo thông lệ, đã trở thành một nét đẹp trong gần 10 năm qua, cứ mỗi dịp tháng Bảy, "Trái tim người lính" lại phối hợp với các cơ quan, đơn vị và tổ chức nhiều hoạt động mang ý nghĩa tri ân các Anh hùng liệt sĩ, thương binh, cựu chiến binh và những người có công với đất nước, với sự đồng hành của các cơ quan báo chí và đông đảo bạn đọc.
Mẹ và con...
Cùng ngồi nhớ năm cũ
Con kể chuyện bão giông
Mẹ mỉm cười lặng lẽ
Dịu dàng như dòng sông.
Buồn vui nào cũng thấy
Mái nhà xưa quê nghèo
Có cha đi cày ruộng
Con lội suối, băng đèo.
Dù tóc con đã bạc
Dù lưng mẹ đã còng
Mà sao nhìn lạ thế
Con vẫn bé trong lòng?
Hồ sơ số 34/2026: Danh sách 35 người lính đã hy sinh và mất tích ở Bù Đốp cuối năm 1967 và địa chỉ thân nhân
Sau những tổn thất trong trận tập kích Chi khu quân sự Lộc Ninh cuối tháng 10/1967, Tiểu đoàn 9 (T19), Trung đoàn 3, Sư đoàn 9 lại tiếp tục bước vào những trận chiến khốc liệt tại mặt trận Bù Đốp. Hồ sơ CDEC F034603250553 đã được các nhà nghiên cứu Tạ Thu Phong và Nguyễn Thị Kim Hoa của Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) giải mã. Đó là danh tính 35 quân nhân hy sinh và mất tích trong khoảng thời gian từ ngày 17/11 đến 07/12/1967. Mỗi cái tên là một cuộc đời, một gia đình và một câu chuyện còn đang chờ được nối lại sau gần sáu mươi năm.
Hồ sơ số 33/2026: Danh sách 20 liệt sĩ hy sinh trong đêm 28/10/1967 tại Lộc Ninh và địa chỉ thân nhân
Gần sáu mươi năm đã trôi qua kể từ trận tập kích Chi khu quân sự Lộc Ninh đêm 28/10/1967, nhưng nhiều gia đình liệt sĩ vẫn chưa biết đầy đủ hoàn cảnh người thân mình đã chiến đấu và hy sinh ra sao. Từ Hồ sơ CDEC F034603250553 vừa được các nhà nghiên cứu Tạ Thu Phong và Nguyễn Thị Kim Hoa của Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) giải mã.
Hồ sơ số 32/2026: Danh sách 11 cán bộ chiên sĩ hy sinh và mất tích ở Lộc Ninh năm 1967
Hồ sơ CDEC F034603250553 vừa được các nhà nghiên cứu Tạ Thu Phong và Nguyễn Thị Kim Hoa của Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) giải mã. Tài liệu đã hé lộ danh tính của 66 liệt sĩ và quân nhân mất tích, cùng 190 thương binh của Trung đoàn 3, Sư đoàn 9 tại chiến trường Lộc Ninh năm 1967, rất cần sự chung tay xác minh của cộng đồng.
Hồ sơ số 31/2026: Các cựu chiến binh Vũ Văn Lợi và Nguyễn Văn Khức bây giờ đang ở đâu?
Hồ sơ CDEC F034602081885 (Log Number 03-2404-67) do nhà nghiên cứu Phạm Thị Hồng Hà và nhóm biên tập của TTU-VWAI thực hiện, là bản trích dịch tiếng Anh của hai cuốn sổ tay thuộc lực lượng Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, bị lực lượng Hoa Kỳ thu giữ ngày 8/3/1967 tại khu vực Bình Long. Trong số những thông tin được dịch lại có các Bản khai lý lịch cá nhân (Personal History Statements – PHS) của chín cán bộ, chiến sĩ thuộc Trạm Thông tin – Giao liên Quận 55 (Trung đội An Lộc – C55), đơn vị trực thuộc E24-A302 hoạt động trên địa bàn Lộc Ninh – An Lộc.
Hồ sơ số 30/2026: Nguyễn Xuân Huệ và 44 quân nhân có tên trong cuốn sổ công tác năm 1968 giờ đang ở đâu?
Có những cuốn sổ tay chỉ dày hơn chục trang giấy, nhưng lại chứa đựng số phận của cả một đơn vị. Có những dòng chữ viết vội giữa rừng sâu, giữa những ngày chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân - 1968, tưởng như đã vĩnh viễn chìm vào quên lãng, nhưng gần sáu thập kỷ sau lại trở thành chiếc chìa khóa mở ra hy vọng tìm lại tên người, tìm lại đồng đội, và biết đâu, tìm lại cả nơi yên nghỉ của những người đã ngã xuống.
Tháng Bảy lên Hà Giang...
Tháng Bảy lên với Hà Giang
Thấy bao hồn lính xếp hàng điểm danh
Đã qua những cuộc chiến tranh
Núi non dựng lại mà thành biên cương
Tháng Bảy đi dọc con đường
Vị Xuyên năm ấy mà thương lính mình
Hình như đá cũng có tình?
Sông Lô vẫn chảy như bình minh xưa
Phát hiện nhiều di vật liệt sĩ tại Trảng Bom: Thâm một hy vọng từ những ký ức chưa bao giờ tắt
Những ngày đầu tháng Bảy, khi cả nước đang hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) và hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, kết nối thông tin về người Việt Nam mất tích trong chiến tranh, một thông tin đầy xúc động từ Nghĩa trang Liệt sĩ Trảng Bom (Đồng Nai) đã thắp lên thêm niềm hy vọng. Những di vật vừa được phát hiện không chỉ là chứng tích chiến tranh, mà có thể sẽ mở ra cơ hội xác định danh tính một người lính đã hy sinh cách đây hơn nửa thế kỷ.
Tháng Bảy cùng trở lại Vị Xuyên...
Những dãy núi đá Vị Xuyên dường như trầm mặc hơn. Mỗi mùa tri ân về, nơi đây lại đón bước chân của những cựu chiến binh tìm về chiến trường cũ, thắp nén hương cho đồng đội và lặng lẽ đối diện với ký ức. Trong dòng người ấy có Lê Duy Hảo – một người lính công binh năm xưa, sau này trở thành doanh nhân, rồi kỷ lục gia Thế giới và người gìn giữ văn hóa. Cuộc đời ông giống như dòng sông Lô nhiều ghềnh thác: đi qua chiến tranh, đi qua thành công, đi qua biến cố, nhưng chưa bao giờ rời xa phẩm chất của người lính.
Một lá thư của người cháu 9X và niềm hy vọng tìm lại người bác Liệt sĩ
Gần đây, chúng tôi nhận được nhiều email, tin nhắn của bạn đọc, gửi đến Truyền thông của Dự án "Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh" (TTU-VWAI) đề nghị trợ giúp tìm kiếm thông tin liệt sĩ của gia đình mình. Có những bức thư gửi đến Dự án không chỉ mang theo những thông tin cần xác minh, mà còn chất chứa cả nửa thế kỷ chờ đợi, hy vọng và khát khao đoàn tụ của một gia đình.
Hồ sơ số 29/2026: Những người lính Thông tin - Liên lạc của Trạm 55 Lộc Ninh năm 1967, bây giờ đang ở đâu?
Gần 60 năm đã trôi qua kể từ ngày những dòng chữ viết vội trong cuốn sổ tay của Trạm 55 Thông tin – Liên lạc (C55) được ghi lại giữa vùng rừng biên giới Bình Long – Lộc Ninh. Những người thanh niên tuổi mười tám, đôi mươi năm ấy, phần lớn xuất thân từ các gia đình nông dân nghèo, người Kinh, Khmer, Stiêng, sống giữa những cánh rừng cao su và những con đường đất đỏ sát biên giới Campuchia. Họ làm nhiệm vụ thông tin, giao liên, vận chuyển công văn, dẫn đường, bảo đảm mạch máu liên lạc cho các đơn vị cách mạng hoạt động tại địa bàn chiến lược phía Bắc Sài Gòn.
Đặng Tiến Thự – Vị đại thần thanh liêm giữa thời Lê – Trịnh
Lịch sử dân tộc Việt Nam ở thế kỷ XVII là một giai đoạn đặc biệt. Sau những cuộc nội chiến kéo dài giữa các tập đoàn phong kiến, đất nước bước vào thời kỳ tương đối ổn định dưới danh nghĩa triều Lê Trung Hưng, với quyền điều hành thực tế nằm trong tay các chúa Trịnh ở Đàng Ngoài. Đó cũng là thời kỳ mà Nho học đạt đến đỉnh cao ảnh hưởng đối với đời sống chính trị và xã hội. Những người đỗ đạt không chỉ trở thành rường cột của triều đình mà còn là những tấm gương đạo đức, góp phần giữ gìn cương thường và phép nước.
Mẹ già vẫn nhắc: "Con nhớ tìm anh Đặng Văn Vu"!
Mỗi lần về quê, điều khiến tôi day dứt nhất không phải mái nhà đã cũ thêm, hay hàng cau trước ngõ ngày một thưa bóng, mà là câu nói của mẹ già. Mẹ tôi năm nay đã gần một trăm tuổi. Trí nhớ đã phai nhạt đi nhiều, nhưng có những điều, thời gian không thể xóa khỏi ký ức của một người mẹ.
Mỗi lần thấy tôi về, mẹ lại cầm tay, chậm rãi hỏi: Con tham gia Dự án "Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh", đi khắp nơi tìm mộ, tìm danh tính liệt sĩ cho bao gia đình. Thế sao không tìm mộ cho anh Vu, con bác cả Nghiệp nhà mình?
Tiếc và nhớ...
Đời như mây trắng cuối trời
Gặp nhau một thuở, xa vời ngàn sau
Đi qua dâu bể, bể dâu
Mới hay còn đọng nỗi đau... dịu hiền
Tiếc điều chưa kịp gọi tên
Tiếc câu thương mến còn quên ngỏ lời
Đến khi tóc đã bạc rồi
Mới hay tiếc đến suốt đời không quên…
Hồ sơ số 28/2026: Cần tìm thân nhân và đồng đội của 10 quân nhân thuộc Trung đoàn 1, Sư đoàn 9 năm 1967
Trong quá trình nghiên cứu, khai thác và đối chiếu các hồ sơ chiến tranh được lưu trữ tại Trung tâm Khai thác Tài liệu Hỗn hợp (CDEC) của Hoa Kỳ, nhóm nghiên cứu Nguyễn Hồng Duy, Phó Đỗ Quyên...