Trên con đường tránh ven QL1A, chúng tôi bất ngờ và hứng thú khi ghé thăm chợ Bà Rén (huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam), nơi nổi tiếng với tên gọi độc đáo và kỳ lạ: chợ "Phụ nữ bồng heo". Đây không chỉ là một chợ bình thường, mà còn là nơi duy nhất của đất nước, nơi chỉ bán duy nhất một loại hàng hóa - những "chú heo choai" xinh xắn.
Qua tìm hiểu, được biết chợ Bà Rén đã tồn tại từ những năm 1970, với một khuôn viên rộng lớn vài ngàn mét vuông, trung tâm là một ngôi nhà lớn khoảng 500m2, nơi trưng bày và bán các chú heo giống. Được coi là chợ heo giống lớn nhất ở miền Trung và Tây Nguyên, chợ Bà Rén đã thu hút sự quan tâm của nhiều người qua nhiều thế hệ.
Chuyện kể rằng: Cách đây lâu rồi, khi chưa có cầu, khu vực này có một bà chèo đò tên là bà Rén, từng là người gắn bó với cuộc sống ven sông. Khi khách đến bến, họ thường gọi bà Rén một cách lớn tiếng, và bà ta sẽ ra bến để chèo đò. Dần dần, khu vực chợ heo này được biết đến với cái tên thân thuộc: Chợ Bà Rén.
Tại chợ Bà Rén, phong cảnh luôn sôi động với sự huyên náo của các giỏ heo được chở đến bằng nhiều phương tiện khác nhau, từ xe đạp, xe máy đến cả xe tải nhỏ. Người bán và người mua thường trao đổi về giá cả một cách nhanh chóng và sôi nổi. Có người mua heo theo hình thức mua cáp, ước lượng trọng lượng của heo để quy ra tiền, trong khi những người khác, đặc biệt là những người không quen với việc mua bán này, thường nhờ người "bồng heo" đứng trên cân đồng hồ để cân heo cho mình.
Công việc của những người phụ nữ "bồng heo" tại chợ này không hề dễ dàng. Trước khi cân, họ phải cân trước để biết trọng lượng của chính mình, sau đó mới có thể bồng heo lên cân để cân lại. Việc này đòi hỏi sự khéo léo, nhanh nhẹn và đặc biệt là lòng “đam mê” với nghề nghiệp.
Nhìn từ xa, cảnh tượng này có vẻ rất hỗn loạn, nhưng đối với những người tham gia, đây là một phần không thể thiếu của cuộc sống hàng ngày. Các chị em phụ nữ bồng heo tại đây thu nhập trung bình từ 1.000 đến 2.000 đồng cho mỗi con heo được cân, mang lại một nguồn thu nhập ổn định mỗi ngày.
Tuy nhiên, không phải ai cũng muốn làm nghề này. Mùi hôi từ phân heo và công việc vất vả khiến nhiều người không chịu nổi. Nhưng với những người có hoàn cảnh khó khăn, không có cơ hội làm việc ổn định, việc bồng heo trở thành một lựa chọn không thể tránh khỏi.
Chúng tôi đã có dịp trò chuyện với bà Trần Thị Thảo, một phụ nữ 63 tuổi gắn bó với nghề "bồng heo" này hơn 30 năm. Bà chia sẻ về những khó khăn và niềm đam mê trong công việc của mình. Không chỉ là sự khéo léo, nhanh nhẹn, mà còn là sự kiên nhẫn và lòng đam mê với nghề nghiệp.
Chị Phạm Thị Thạnh, một "chuyên gia" bồng heo từ thôn Bà Rén, đã trải qua hơn 20 năm trong nghề. Chị chia sẻ về nguồn cung cấp heo giống đến từ các huyện lân cận và cả những chuyến hàng "nhập khẩu" heo giống từ các tỉnh thành khác nhau.
Còn chị Nguyễn Thị Kim Liên, một thương lái mua heo tại chợ Bà Rén cho hay, việc thuê phụ nữ bồng heo để cân heo là một giải pháp hiệu quả hơn việc đưa heo vào rọ để cân. Tuy nhiên, để đảm bảo sức khỏe của các chú heo, chợ Bà Rén chỉ hoạt động vào những ngày nắng đẹp. Vào những ngày đặc biệt như ngày 30 và mùng 1 âm lịch, chợ sẽ tạm ngưng hoạt động. Mỗi ngày, chợ có khoảng 100 hộ kinh doanh và bán khoảng 800 con heo con, tạo nên một bức tranh sôi động và độc đáo của cuộc sống ven đường ở vùng Quảng Nam này.
