Nguyễn Du (1766 - 1820), tự là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên, biệt hiệu là Hồng Sơn lạp hộ, Nam Hải điếu đồ. Nguyễn Du được hậu thế ca ngợi là Đại thi hào dân tộc, được vinh danh là "Danh nhân văn hóa thế giới". Cuộc đời Nguyễn Du có nhiều thăng trầm, gia cảnh bi thương, đất nước bất ổn. Bản thân Nguyễn Du cũng có nhiều biến chuyển về tâm lý khi phải ly tán gia đình, sang Trung Quốc ở một thời gian.
Mục lục
Đại Thi hào Nguyễn Du. Ảnh internet
Năm 2020, Kỷ niệm 255 năm ngày sinh Nguyễn Du, tưởng nhớ 200 năm ngày mất của đại thi hào, tại Di tích đặc biệt quốc gia Khu lưu niệm Nguyễn Du (xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh), Hội Kiều học Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 200 năm Đại thi hào Nguyễn Du - Danh nhân văn hóa thế giới. Tối cùng ngày, tại Trung tâm Văn hóa Điện ảnh, tỉnh Hà Tĩnh long trọng tổ chức lễ kỷ niệm ngày Lễ trọng này.
Cha Nguyễn Du là Nguyễn Nghiễm, sinh ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh, tên tự Hy Di, hiệu Nghi Hiên, có biệt hiệu là Hồng Ngự cư sĩ đậu Nhị giáp tiến sĩ, làm quan đến chức Đại tư đồ (Tể tướng), tức Thượng thư bộ hộ triều Lê. Mẹ là bà Trần Thị Tần (1740 - 1778), con gái một người làm chức Câu kế, quê làng Hoa Thiều, xã Minh Đạo, huyện Tiên Du (Đông Ngàn), xứ Kinh Bắc, nay thuộc tỉnh Bắc Ninh. Bà Tần là vợ thứ ba của Nguyễn Nghiễm, bà có tài hát xướng. Năm Đinh Hợi (1767), khi Nguyễn Du mới một tuổi, Nguyễn Nghiễm được thăng Thái tử Thái bảo, Hàm tòng nhất phẩm, tức Xuân Quận công nên Nguyễn Du thời đó sống trong giầu sang phú quý.
Nguyễn Du được nhân dân Việt Nam tôn xưng là Đại thi hào. Truyện Kiều với thể thơ lục bát, xứng đáng là kiệt tác văn học nước nhà. Có thuyết nói, Nguyễn Du từng đi tu ở Trung Quốc, nhưng nhân duyên thế nào, ông lại về nước làm quan, sống yên ổn cho đến khi mất vì dịch tả vào năm 1820. Ở thế hệ Nguyễn Du, ông đã được người đời ca ngợi là giỏi về văn chương, thông minh, dùng chữ điêu luyện cả ở chữ Hán và chữ Nôm. Nguyễn Du đã để lại di sản thơ ca cho đời, dù không đồ sộ, nhưng đó là những viên ngọc sáng chói.
Về thơ chữ Hán có Thanh Hiên thi tập (Tập thơ của Thanh Hiên) gồm 78 bài, Nam trung tạp ngâm (Ngâm nga lặt vặt lúc ở miền Nam) gồm 40 bài thơ, Bắc hành tạp lục (Ghi chép linh tinh trong chuyến đi sang phương Bắc) gồm 131 bài thơ... với nội dung viết về những năm tháng làm quan, những năm gió bụi, chiêm nghiệm cuộc đời, nhân sinh... Mỗi bài thơ có thể được coi là đỉnh cao về thơ chữ Hán ở Việt Nam.
Những câu lục bát của Truyện Kiều đã trở nên quá đỗi quen thuộc trong tâm trí người Việt Nam: ““Trông chừng thấy một văn nhân/ Lỏng buông tay khấu bước lần dặm băng/ Đề huề lưng túi gió trăng/ Sau chân theo một vài thằng con con/ Tuyết in sắc ngựa câu giòn/ Cỏ pha màu áo nhuộm non da trời”; “Hoa cười ngọc thốt đoan trang/ Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da”, “Làn thu thủy nét xuân sơn/ Hoa ghen thua thắm liễu hơn kém xanh”; “Ngày xuân con én đưa thoi/ Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi/ Cỏ non xanh tận chân trời/ Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”…
Nguyễn Du mất khi tuổi chưa phải già. Có nhiều ghi chép nói ông mất do dịch tả. Năm 1820, tức cách nay (2021), 201 năm, vua Gia Long mất, Minh Mạng nối ngôi, Nguyễn Du khi ấy 54- 55 tuổi, được cử đi sứ nhà Thanh, nhưng do dịch tả hoành hoành, Nguyễn Du là người mắc phải và mất tại Kinh thành Huế, vào ngày mùng 10 tháng 8 âm lịch (tức 16 tháng 9 năm Canh Thìn (1820).
Năm 1820, tức cách nay (năm 2020), 200 năm, vua Gia Long mất, Minh Mạng nối ngôi, Nguyễn Du khi ấy 54- 55 tuổi, được cử đi sứ nhà Thanh, nhưng do dịch tả hoành hoành, Nguyễn Du là người mắc phải và mất tại Kinh thành Huế, vào ngày mùng 10 tháng 8 âm lịch (tức 16 tháng 9 năm Canh Thìn (1820).
Vài nhận xét về tính tình Nguyễn Du. Đại Nam thực lục chép về Nguyễn Du: Du là người Nghệ An, học rộng giỏi thơ, càng giỏi về Quốc ngữ. Nhưng là người nhút nhát, mỗi khi ra mắt vua thì sợ sệt không hay nói gì.
Đại Nam liệt truyện chép: Du là người ngạo nghễ tự phụ, mà bề ngoài tỏ ra kính cẩn, mỗi khi vào yết kiến, sợ hãi như không nói được”.
Chỉ còn vài giờ nữa, VnExpress Marathon Green Paradise 2026 - giải chạy “xanh nhất hệ thống” - sẽ chính thức bắt đầu. Dòng người vẫn không ngớt đổ về khu vực nhận racekit, khoe dáng tại các điểm check-in, khám phá những cung đường thênh thang mà chỉ vài tháng trước còn là mặt biển, tìm hiểu dự án tại văn phòng bán hàng… Tất cả tạo nên một bức tranh vừa náo nhiệt, vừa giàu cảm xúc về một siêu điểm đến đang “thức giấc” ở phía Nam TP.HCM.
Dư âm của “Kon Tum – Âm vang đại ngàn, khúc ca thống nhất” không chỉ dừng lại ở sân khấu, mà lan tỏa thành dấu ấn trong không gian văn hóa đô thị về đêm, nơi truyền thống gặp gỡ hiện đại, góp phần đánh thức sức sống du lịch và đời sống tinh thần.
Tháng Tư đi vào lịch sử dân tộc như một khúc tráng ca bất tận, nơi hội tụ ý chí độc lập, khát vọng thống nhất và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân. Bài thơ “Bản hùng ca tháng Tư” khắc họa sinh động hành trình từ khói lửa chiến tranh đến ngày đất nước trọn niềm vui, mở ra kỷ nguyên hòa bình, phát triển và hội nhập.
Ngày ba nó cưới vợ nhỏ, ổng ép má nó phải tới dự đám cưới: “Tới đám cưới tao mày phải vui vẻ, có thái độ gì thì đừng có trách tao!”. Vậy đó, ngày ba nó cưới, má nó phải cắn răng chịu đựng nghe theo. Cưới xong, ba nó về lấy hết đồ đạc đem đi. Lúc đó, căn nhà của mấy má con chỉ còn lại bốn bức tường cùng một không gian trống rỗng...
Bài thơ “Nhịp đập tháng Tư” là một tiếng vọng – vừa mang âm hưởng sử thi, vừa đậm chất trữ tình, vừa khắc họa tầm vóc dân tộc, vừa ẩn chứa những rung động tinh tế về con người, đặc biệt là hình tượng người mẹ, người vợ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.
Nhân kỉ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam – Thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/ 2026), những ngày cuối tháng 4, các phóng viên chiến trường GP10 TTXVN cùng người thân và bạn bè thăm lại Côn Đảo, thắp hương các AHLS ở nghĩa trang Hàng Dương, mộ Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu và các di tích trên đảo.
Trong không khí cả nước hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026), nhà thơ-cựu chiến binh Nguyễn Văn Á chính thức ra mắt bạn đọc tập thơ thứ hai mang tên “Bóng núi” do Nhà xuất bản Văn học ấn hành tháng 4/2026.
Các tỉnh, thành đã công bố lịch chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH tháng 5/2026 được điều chỉnh do trùng kỳ nghỉ 30/4 và 1/5, thời gian chuyển tiền vào ngày 4 và 5/5.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 30/4, thời tiết trên cả nước có sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực: Bắc Bộ duy trì trạng thái nắng gián đoạn, trong khi Nam Bộ xuất hiện nắng nóng diện rộng.
