Nguyễn Du (1766 - 1820), tự là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên, biệt hiệu là Hồng Sơn lạp hộ, Nam Hải điếu đồ. Nguyễn Du được hậu thế ca ngợi là Đại thi hào dân tộc, được vinh danh là "Danh nhân văn hóa thế giới". Cuộc đời Nguyễn Du có nhiều thăng trầm, gia cảnh bi thương, đất nước bất ổn. Bản thân Nguyễn Du cũng có nhiều biến chuyển về tâm lý khi phải ly tán gia đình, sang Trung Quốc ở một thời gian.
Mục lục
Đại Thi hào Nguyễn Du. Ảnh internet
Năm 2020, Kỷ niệm 255 năm ngày sinh Nguyễn Du, tưởng nhớ 200 năm ngày mất của đại thi hào, tại Di tích đặc biệt quốc gia Khu lưu niệm Nguyễn Du (xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh), Hội Kiều học Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 200 năm Đại thi hào Nguyễn Du - Danh nhân văn hóa thế giới. Tối cùng ngày, tại Trung tâm Văn hóa Điện ảnh, tỉnh Hà Tĩnh long trọng tổ chức lễ kỷ niệm ngày Lễ trọng này.
Cha Nguyễn Du là Nguyễn Nghiễm, sinh ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh, tên tự Hy Di, hiệu Nghi Hiên, có biệt hiệu là Hồng Ngự cư sĩ đậu Nhị giáp tiến sĩ, làm quan đến chức Đại tư đồ (Tể tướng), tức Thượng thư bộ hộ triều Lê. Mẹ là bà Trần Thị Tần (1740 - 1778), con gái một người làm chức Câu kế, quê làng Hoa Thiều, xã Minh Đạo, huyện Tiên Du (Đông Ngàn), xứ Kinh Bắc, nay thuộc tỉnh Bắc Ninh. Bà Tần là vợ thứ ba của Nguyễn Nghiễm, bà có tài hát xướng. Năm Đinh Hợi (1767), khi Nguyễn Du mới một tuổi, Nguyễn Nghiễm được thăng Thái tử Thái bảo, Hàm tòng nhất phẩm, tức Xuân Quận công nên Nguyễn Du thời đó sống trong giầu sang phú quý.
Nguyễn Du được nhân dân Việt Nam tôn xưng là Đại thi hào. Truyện Kiều với thể thơ lục bát, xứng đáng là kiệt tác văn học nước nhà. Có thuyết nói, Nguyễn Du từng đi tu ở Trung Quốc, nhưng nhân duyên thế nào, ông lại về nước làm quan, sống yên ổn cho đến khi mất vì dịch tả vào năm 1820. Ở thế hệ Nguyễn Du, ông đã được người đời ca ngợi là giỏi về văn chương, thông minh, dùng chữ điêu luyện cả ở chữ Hán và chữ Nôm. Nguyễn Du đã để lại di sản thơ ca cho đời, dù không đồ sộ, nhưng đó là những viên ngọc sáng chói.
Về thơ chữ Hán có Thanh Hiên thi tập (Tập thơ của Thanh Hiên) gồm 78 bài, Nam trung tạp ngâm (Ngâm nga lặt vặt lúc ở miền Nam) gồm 40 bài thơ, Bắc hành tạp lục (Ghi chép linh tinh trong chuyến đi sang phương Bắc) gồm 131 bài thơ... với nội dung viết về những năm tháng làm quan, những năm gió bụi, chiêm nghiệm cuộc đời, nhân sinh... Mỗi bài thơ có thể được coi là đỉnh cao về thơ chữ Hán ở Việt Nam.
Những câu lục bát của Truyện Kiều đã trở nên quá đỗi quen thuộc trong tâm trí người Việt Nam: ““Trông chừng thấy một văn nhân/ Lỏng buông tay khấu bước lần dặm băng/ Đề huề lưng túi gió trăng/ Sau chân theo một vài thằng con con/ Tuyết in sắc ngựa câu giòn/ Cỏ pha màu áo nhuộm non da trời”; “Hoa cười ngọc thốt đoan trang/ Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da”, “Làn thu thủy nét xuân sơn/ Hoa ghen thua thắm liễu hơn kém xanh”; “Ngày xuân con én đưa thoi/ Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi/ Cỏ non xanh tận chân trời/ Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”…
Nguyễn Du mất khi tuổi chưa phải già. Có nhiều ghi chép nói ông mất do dịch tả. Năm 1820, tức cách nay (2021), 201 năm, vua Gia Long mất, Minh Mạng nối ngôi, Nguyễn Du khi ấy 54- 55 tuổi, được cử đi sứ nhà Thanh, nhưng do dịch tả hoành hoành, Nguyễn Du là người mắc phải và mất tại Kinh thành Huế, vào ngày mùng 10 tháng 8 âm lịch (tức 16 tháng 9 năm Canh Thìn (1820).
Năm 1820, tức cách nay (năm 2020), 200 năm, vua Gia Long mất, Minh Mạng nối ngôi, Nguyễn Du khi ấy 54- 55 tuổi, được cử đi sứ nhà Thanh, nhưng do dịch tả hoành hoành, Nguyễn Du là người mắc phải và mất tại Kinh thành Huế, vào ngày mùng 10 tháng 8 âm lịch (tức 16 tháng 9 năm Canh Thìn (1820).
Vài nhận xét về tính tình Nguyễn Du. Đại Nam thực lục chép về Nguyễn Du: Du là người Nghệ An, học rộng giỏi thơ, càng giỏi về Quốc ngữ. Nhưng là người nhút nhát, mỗi khi ra mắt vua thì sợ sệt không hay nói gì.
Đại Nam liệt truyện chép: Du là người ngạo nghễ tự phụ, mà bề ngoài tỏ ra kính cẩn, mỗi khi vào yết kiến, sợ hãi như không nói được”.
Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh và động lực quan trọng của sự phát triển bền vững đất nước. Dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, văn hóa tiếp tục được khẳng định là “ngọn đuốc soi đường” cho tiến trình phát triển quốc gia, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu ưu tiên giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của các dân tộc thiểu số.
Nhằm góp phần lan tỏa thông điệp sử dụng Internet an toàn, ngày 29/1, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an, hỗ trợ truyền thông của Tạp chí An ninh mạng Việt Nam và VCCorp, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia phối hợp cùng TikTok Việt Nam tổ chức tọa đàm “Vui Tết an toàn - không lo Deepfake”.
Sáng 29/01/2026, cận kề Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Trường Mầm non Ánh Dương (Phú Thọ) đã tổ chức Ngày hội Tết với chủ đề “Gói bánh chưng xanh – nghe ông bà kể Tết”.
Chương trình là bản giao hưởng mùa xuân, kể về hành trình cùng những thành tựu của đất nước và Quân đội trong năm 2025; là món quà tinh thần của Quân đội nhân dân Việt Nam gửi tới đồng bào, chiến sỹ cả nước và bạn bè quốc tế trong thời khắc chuyển giao năm mới.
Thực hiện kế hoạch bảo đảm an ninh, trật tự phục vụ các sự kiện chính trị trọng đại và Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Công an xã Hồng Thái (Tuyên Quang) đã triển khai nhiều biện pháp, góp phần giữ vững ổn định an ninh, trật tự trên địa bàn, để Nhân dân yên tâm vui Xuân, đón Tết.
VinSmart Future - công ty công nghệ trụ cột của Tập đoàn Vingroup ra mắt kỹ thuật phiên bản trải nghiệm sớm siêu ứng dụng V-App, tích hợp toàn diện các dịch vụ, sản phẩm và chương trình khách hàng thân thiết của hệ sinh thái chỉ với thao tác “một chạm”. Bên cạnh việc nâng tầm trải nghiệm khách hàng, V-App còn có tính năng cung cấp tin tức hàng ngày theo hướng cá nhân hóa cùng các công cụ tra cứu, tìm kiếm thông tin bằng công nghệ AI thế hệ mới.
Chờ đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ (2026), các nghệ nhân làng gốm Thanh Hà, Hội An, TP Đà Nẵng dốc bao tâm huyết dày công nhào nặn nên hàng nghìn linh vật ngựa đặc sắc.
Trong không khí phấn khởi, hân hoan của cả nước chào mừng thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và các hoạt động hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Binh chủng Công binh (25/3/1946 - 25/3/2026); Nhà văn Đặng Vương Hưng và Nhạc sĩ Đoàn Nguyên Hiếu (Trung tâm Phát thanh và Truyền hình Quân đội) vừa vinh dự được mời làm Giám khảo của Cuộc thi Sáng tác các tác phẩm Văn, Thơ, Âm nhạc về Bộ đội Công binh Việt Nam anh hùng.
Trong không khí cả nước hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, nhiều chuyên gia cho rằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần sớm được xác lập là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới.
Trong dòng chảy phát triển của lịch sử dân tộc, văn hóa và con người luôn là gốc rễ làm nên bản lĩnh, sức sống và khả năng tự phục hồi của đất nước. Bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của toàn cầu hóa sâu rộng, chuyển đổi số và cạnh tranh chiến lược gay gắt – yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam không chỉ là tăng trưởng kinh tế nhanh, mà quan trọng hơn là phát triển bền vững, giữ vững bản sắc, chủ động hội nhập và nâng cao vị thế quốc gia.
