người lính
Hồ sơ số 18/2026: Ai là thân nhân và đồng đội của liệt sĩ/cựu chiến binh Hoàng Hữu Ái ở Nam Hà cũ?
Hồ sơ mang mã số F034605792120, nhật ký lưu trữ 08-1526-69, vừa được chuyên viên nghiên cứu Tạ Thu Phong, chuyên viên Phân tích Lịch sử quân sự và GIS Nguyễn Xuân Thắng, cùng biên tập Nguyễn Thị Kim Hoa của Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) hoàn thành. Đây được xem là nguồn tư liệu chiến trường có giá trị đặc biệt trong công tác nghiên cứu hậu chiến, xác minh danh tính quân nhân mất tích và kết nối trao trả di vật/kỷ vật cho thân nhân liệt sĩ/cựu chiến binh.
Danh sĩ Đặng Diễn - "Ngự tiền bút thư" nổi tiếng một thời
Ông không phải vị tướng oanh liệt nơi sa trường. Ông cũng không phải quyền thần khuynh đảo triều chính. Ông chỉ là một nho sĩ cầm bút.
Nhưng chính những người cầm bút như ông đã góp phần dựng nên nền móng văn trị cho một triều đại huy hoàng nhất lịch sử Đại Việt.
Tên tuổi “Ngự tiền bút thư Đặng Diễn” vì thế vẫn còn được nhắc lại như biểu tượng của khí tiết nho gia: học rộng mà khiêm nhường, làm quan mà thanh liêm, gần quyền lực mà không để quyền lực làm đổi thay nhân cách.
Hồ sơ số 17/2026: Cần tìm thân nhân và đồng đội của các liệt sĩ Nguyễn Văn Chức, Tám Lên, Út Nhỏ, Năm Hồng, Năm Trực, Ba Minh, Tư Cươi, Bảy Sang...
Trong quá trình nghiên cứu, đối chiếu và phân tích các hồ sơ chiến tranh do phía Hoa Kỳ thu giữ tại miền Nam Việt Nam trước năm 1975; một tài liệu đặc biệt quan trọng mang ký hiệu CDEC F034606462644, do các tác giả của “Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” Phạm Thị Hồng Hà, Nguyễn Thị Thanh Lam và Nguyễn Xuân Thắng vừa hoàn thành; đã hé lộ nhiều thông tin giá trị liên quan đến hệ thống cơ sở cách mạng của Ban Cán sự huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Long cũ, trong giai đoạn cuối năm 1969.
Đặng Nghiêm — Nho sĩ họ Đặng đầu tiên trong lịch sử khoa bảng của Việt Nam
Trong bài viết trước về chân dung của ngài Đặng Phúc Mãn, chúng tôi có nhắc đến con trai ông là Đặng Nghiêm. Đó chính là vị nho sĩ họ Đặng đầu tiên trong lịch sử khoa bảng ở Việt Nam. Có những con người bước ra từ buổi đầu còn mờ sương của quốc gia Đại Việt, để lại dấu ấn không phải bằng gươm giáo hay ngai vàng, mà bằng ánh sáng của trí tuệ và nhân cách. Đặng Nghiêm là một người như thế.
Đặng Phúc Mãn — Người xây thành và gieo chữ cho con cháu
Trong dòng chảy văn hóa của lịch sử Đại Việt, có những con người bước qua thời đại của mình như một vệt sao lặng lẽ. Họ không để lại những chiến công chấn động sử xanh, không được khắc ghi dày đặc trong chính sử, nhưng âm vang của họ vẫn còn đó — trong gia phả một dòng tộc, trong lời kể của hậu thế, trong những vùng đất còn in dấu chân người mở cõi, dựng thành, khai nền học nghiệp.
Đặng Phúc Mãn là một con người như thế. Tên tuổi ông đi qua gần chín thế kỷ với lớp sương mờ của truyền thuyết và gia sử. Nhưng cũng chính bởi vậy, chân dung ông càng trở nên thâm trầm như một pho tượng cổ phủ rêu phong trong ngôi từ đường xưa cũ.
Hồ sơ số 16/2026: Cần tìm thân nhân của liệt sĩ Huỳnh Định và 11 đồng đội thuộc Ban chỉ huy quân sự tỉnh Long Anh năm 1967
Từ một hồ sơ tình báo được phía Hoa Kỳ thu giữ trong chiến tranh Việt Nam, các nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Hoài Thương và Phó Đỗ Quyên của Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) đã phát hiện nhiều thông tin quan trọng, liên quan đến ông Huỳnh Định cùng 11 quân nhân thuộc Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Long An hoạt động vào năm 1967. Những dữ liệu này hiện mở ra hy vọng tìm kiếm thân nhân, đồng đội và làm rõ thêm hoàn cảnh chiến đấu, hy sinh của nhiều cá nhân từng tham gia kháng chiến nhưng đến nay vẫn chưa được xác minh đầy đủ.
"An ninh Thế giới" - Một thời vàng son
Có những tờ báo xuất hiện rồi lặng lẽ đi qua đời sống truyền thông như một cơn gió thoảng. Nhưng cũng có những tờ báo trở thành ký ức của cả một thế hệ bạn đọc, thành dấu mốc của nghề báo, thành một phần tinh thần của đời sống xã hội. “An ninh Thế giới” là một ấn phẩm như thế.
Đặng Lộ - Người Việt Nam đầu tiên đo đếm sao trên bầu trời và thời tiết 4 mùa
Trong lịch sử Đại Việt thời Trần, người ta thường nhắc nhiều đến những vị tướng thao lược, những bậc văn thần lỗi lạc, những anh hùng đã dựng nên hào khí Đông A. Nhưng phía sau tiếng vó ngựa chiến trận, phía sau những trang hịch văn đanh thép, vẫn có những con người âm thầm ngẩng nhìn bầu trời đêm để đo bóng sao, tính vận nước, tìm nhịp điệu của đất trời cho mùa màng và đời sống nhân dân. Đặng Lộ chính là một trong những người mở đường cho nền thiên văn học dân tộc – một nhà nghiên cứu cô độc giữa thế kỷ XIV, khi khoa học còn được nhìn như tiếng nói huyền bí của trời cao.
“Nối miền ký ức" - Hành trình gìn giữ văn hóa tri ân từ những di ảnh của người lính
Phim ngắn “Nối miền ký ức” của sinh viên Thùy Dương, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, với sự hướng dẫn của TS. Đinh Thị Xuân Hòa, không chỉ là một tác phẩm báo chí tốt nghiệp, mà còn là hành trình cảm xúc về lòng biết ơn và ký ức dân tộc. Để thực hiện tác phẩm này, Thùy Dương đã cùng ê-kíp không chỉ đến Thư phòng “Trái tim người lính” nhiều lần khảo sát tư liệu, ghi hình; mà còn phải cất công đi nhiều tỉnh thành: Phú Thọ, Thái Bình (cũ), Hưng Yên... để gặp gỡ đại diện nhóm họa sĩ trẻ – kỹ thuật viên và thân nhân gia đình liệt sĩ.
Dưới bóng tượng đài Mẹ Suốt và bên ly cà phê Nhật Lệ
Nếu “Bên tượng đài Mẹ Suốt” là khúc tưởng niệm mang chiều sâu cộng đồng, thì “Cà phê Nhật Lệ” lại nghiêng nhiều hơn về nỗi niềm cá nhân. Bài thơ giống như một cuộc đối thoại với quá khứ. Một người lính già ngồi bên dòng Nhật Lệ, trước ly cà phê đắng, nhớ về một thời tuổi trẻ. Không khí bài thơ có cái gì rất điện ảnh: hoàng hôn muộn, quán cũ, dòng sông cũ, một bóng người xưa có thể còn đó, mà cũng có thể đã mất hút giữa đời rộng dài. Hai bài thơ lục bát được sáng tác cách nhau ba năm, cùng một chủ để văn hóa tri ân, của nhà thơ Đặng Vương Hưng, đã lưu lại trong trí nhớ của bạn đọc…
Trở lại Lộc Ninh để tìm kiếm người hy sinh và mất tích trong chiến tranh
Hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Chính phủ Việt Nam phát động. Trong khuôn khổ “Sáng kiến Tìm kiếm Người Việt Nam Mất tích trong Chiến tranh” (VWAI), đoàn công tác của Đại học Công nghệ Texas Tech (TTU), phối hợp cùng đối tác Mission POW/MIA, đã có chuyến thăm và làm việc tại khu vực Sân bay Lộc Ninh tỉnh Bình Phước cũ, nay thuộc tỉnh Đồng Nai. “Lộc Ninh” cũng là từ khóa, mà các điều phối viên của Dự án TTU-VWAI đang nỗ lực nghiên cứu để tìm kiếm trong hơn 250 "Hồ sơ Chứng tích chiến tranh".
Đặng Công Đại vương Thi Sách - Ngọn lửa mở đầu cho khúc khải hoàn Hai Bà Trưng
Trong chiều sâu và chiều dài của lịch sử dân tộc Việt Nam, có những con người xuất hiện như một vệt chớp giữa bầu trời đêm, thời gian tuy ngắn ngủi nhưng ánh sáng của họ đủ soi rọi cả một thời đại. Đặng Công Đại vương Thi Sách là một con người như thế. Ngài không chỉ là phu quân của Trưng Trắc, không chỉ là người đã khơi nguồn cho cuộc khởi nghĩa lẫy lừng của Hai Bà Trưng, mà còn được hậu thế suy tôn là Đặng Công Đại vương – Người họ Đặng đầu tiên được chính sử nước nhà ghi nhận.
Danh nhân họ Đặng Việt Nam thời các Vua Hùng
Họ Đặng Việt Nam có từ bao giờ và Thủy tổ của Họ Đặng là ai? Đó vẫn là câu hỏi lớn đang chờ các nhà nghiên cứu, các nhà Hán Nôm học và những người tâm huyết với dòng họ Đặng tiếp tục khảo cứu để có lời giải đáp đầy đủ và xác tín hơn. Tuy nhiên, căn cứ vào các thần tích, truyền thuyết, huyền sử hiện còn lưu giữ tại nhiều vùng miền trên cả nước, có thể thấy rằng Họ Đặng Việt Nam đã xuất hiện từ thời các Vua Hùng dựng nước. Trong nhiều thần phả cổ, các nhân vật họ Đặng không chỉ được nhắc đến như những cư dân bản địa lâu đời mà còn là những vị tướng có công phò vua giữ nước, mở đất và bảo vệ cộng đồng người Việt cổ.
Hồ sơ số 15/2026: Ai biết thông tin thân nhân và đồng đội của hai liệt sĩ Quân y Vũ Phong Bảy và Huỳnh Văn Hồng?
Gần 60 năm sau ngày những tài liệu chiến tranh được thu giữ giữa chiến trường Đông Nam Bộ, những trang hồ sơ cũ kỹ nay lại mở ra một hành trình mới – hành trình tìm về ký ức, tìm về con người. Cũng từ hai CDEC mang số hiệu F034602312768 và F034602312739 đã công bố trong Hồ sơ số 14/2026, thêm hai cái tên được chú ý: Vũ Phong Bảy (bí danh Vũ Phong Thơ, còn gọi Vũ Hóa) quê Bạc Liêu và Huỳnh Văn Hồng (bí danh Ngọc Long) quê Tây Ninh.
Ngày ấy bên bờ sông Vực có một gia đình...
Chúng tôi đi Kim Sơn (Ninh Bình) là theo lời mời của Thượng tướng Trần Quốc Tỏ (nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên). Anh Tỏ về quê để dự đám giỗ người anh cả là Trần Xuân Vinh, nhân tiện mời các nhà văn về thăm, đi thực tế vùng đất Quang Thiện để có thêm tư liệu cho bộ sách “Tướng lĩnh Ninh Bình thời đại Hồ Chí Minh” (tập 2). Trong đó, nhà văn Đặng Vương Hưng được phân công tổ chức bản thảo các tướng lĩnh Công an, trực tiếp viết chân dung Đại tướng Trần Đại Quang, còn nhà văn Sương Nguyệt Minh tổ chức bản thảo tướng lĩnh Quân đội, trực tiếp viết về Thượng tướng Trần Quốc Tỏ.
Một thoáng Kim Sơn
Muốn ngồi bên sông Vạc
Kéo vó và chèo thuyền
Tưởng tượng ai chăn vịt
Áo nâu non rất hiền...
Muốn hỏi Nguyễn Công Trứ
Khai hoang như thế nào?
Cụ ơi ngàn năm nữa
Còn mê hát ả đào?
Giáo sư Tiến sĩ Steve Maxner - Người từng "Ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” để lưu giữ ký ức chiến tranh và xây dựng nhịp cầu hòa giải Việt - Mỹ
Trong hơn hai thập niên qua, giữa lòng bang Texas (Hoa Kỳ), có một người đàn ông âm thầm làm công việc giá trị của nó không chỉ nằm trong học thuật, mà còn chạm tới những ký ức sâu thẳm của chiến tranh và nỗi đau còn dang dở của hàng triệu gia đình Việt Nam. Đó là Tiến sĩ Steve Maxner – Giám đốc Trung tâm Việt Nam & Văn khố Sam Johnson (Vietnam Center & Sam Johnson Vietnam Archive – VNCA) của Đại học Texas Tech.
Vẫn còn đang Xuân — Từ đất trời đến tâm hồn
Trong dòng chảy của thi ca Việt Nam đương đại, những bài thơ ngắn mà gợi nhiều suy tưởng thường chạm đến chiều sâu văn hóa và tâm trạng con người một cách rất tự nhiên. Bài thơ “Vẫn còn đang xuân” của Đặng Vương Hưng là một ví dụ tiêu biểu. Chỉ với vài khổ thơ ngắn, tác giả đã nói hộ nỗi lòng của rất nhiều người—cả đàn ông lẫn đàn bà—khi đứng trước ranh giới mong manh giữa tuổi trẻ và sự chớm già, giữa mùa xuân của đất trời và “mùa xuân” trong tâm hồn.
Hồ sơ số 14/2026: Ai biết thông tin thân nhân và đồng đội của các liệt sĩ Cao Văn Phước và Tô Minh Châu, hy sinh năm 1967 tại Bình Dương?
Đã gần sáu thập niên trôi qua, kể từ những năm tháng chiến tranh ác liệt, vẫn còn đó những số phận chưa trọn vẹn, những gia đình chưa có ngày đoàn tụ, và những người lính chưa được gọi tên đầy đủ trong ký ức cộng đồng. Từ những trang tài liệu chiến tranh được lưu trữ phía bên kia chiến tuyến, một hành trình nhân văn đang được mở ra: tìm kiếm thân nhân và đồng đội của hai liệt sĩ – Cao Văn Phước (bí danh Tiến) quê Bến Tre và Tô Minh Châu (bí danh Trương Quốc Tuấn, còn gọi Ba Xuân) quê Cà Mau.