Bài viết mới nhất từ Đặng Vương Hưng
Hồ sơ số 53/2026: Những bác sĩ ở bệnh viện dã chiến tại Tây Ninh năm ấy, bây giờ đang ở đâu?
Đó là thời điểm chiến sự diễn ra quyết liệt trên địa bàn Tây Ninh – Bình Long – Phước Long. Các lực lượng Hoa Kỳ liên tục tổ chức hành quân, càn quét nhằm phát hiện và phá hủy những căn cứ hậu cần, hành lang vận chuyển và cơ sở quân y của lực lượng cách mạng dọc biên giới Việt Nam – Campuchia.
Trong rừng sâu, các bệnh viện dã chiến và tổ phẫu tuyến trước thường được dựng lên bằng những vật liệu đơn sơ. Thiếu ánh sáng, thiếu thuốc men, thiếu máu và phương tiện phẫu thuật, những người lính quân y vẫn phải tiếp nhận thương binh bất kể ngày đêm. Một ca mổ có khi diễn ra dưới ánh đèn dầu, trong tiếng bom pháo và sự đe dọa thường trực của những cuộc càn quét...
Hồ sơ số 52/2026: Một ngôi mộ gió và gần 60 năm mong tìm người từng là lính trinh sát hy sinh tại Quảng Trị
Tuy ngôi mộ không có hài cốt, nhưng gần 60 năm qua đây vẫn là nơi người thân thắp hương trong những ngày lễ, Tết và ngày giỗ liệt sĩ. Đó cũng là cách gia đình giữ một chỗ để người đã khuất “trở về” giữa quê hương, trong vòng tay của những người chưa bao giờ thôi mong đợi.
Ngày 20/7/2026, ông Nguyễn Quyết Tiến, sinh ngày 29/3/1972, trú tại thôn Lộc Long, xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị, đã gửi đơn tới Ban Quản lý Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI), đề nghị hướng dẫn và hỗ trợ tìm kiếm người cậu ruột.
Hồ sơ số 51/2026: Ba thế hệ thờ cúng và 50 năm đi tìm dấu vết liệt sĩ Bùi Minh Hoạt
Khoảng mười năm qua, ông Nguyễn Hà Thọ đã gửi đơn tới nhiều cơ quan quân đội, tìm kiếm trên các diễn đàn cựu chiến binh và tham gia nhiều nhóm hỗ trợ thân nhân liệt sĩ. Ông từng liên hệ với những cá nhân và cộng đồng chuyên sưu tầm kỷ vật, tra cứu hồ sơ chiến tranh; đồng thời tìm đến một số cựu chiến binh có tên trong những danh sách liên quan đến đơn vị của người cậu.
Hồ sơ số 50/2026: Những quân nhân được khen thưởng ở Lộc Ninh năm ấy, ai đã hy sinh và ai còn sống?
Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, Hồ sơ Chứng tích chiến tranh CDEC F034606551419 đưa chúng ta trở lại chiến trường Lộc Ninh những năm 1967–1969. Trong những trang tài liệu đã úa màu là danh sách 218 cán bộ, chiến sĩ từng được đề nghị khen thưởng, cùng những lá thư phản ánh hoạt động chiến đấu, hậu cần và mạng lưới liên lạc ở cơ sở. Trong số những con người được nhắc tên, ai đã hy sinh, ai còn sống và thân nhân của họ hiện ở đâu? Việc giải đáp những câu hỏi ấy không chỉ phục vụ nghiên cứu lịch sử, mà còn là một hành động tri ân đối với những người đã đi qua chiến tranh.
Hồ sơ số 49/2026: Nhiều khán giả rơi nước mắt khi hồ sơ liệt sĩ Hoàng Văn Địch được giới thiệu trong cầu truyền hình trực tiếp “Sao sáng dẫn đường”
Đoàn công tác của Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” – TTU-VWAI vinh dự có mặt tại điểm cầu Tượng đài Bắc Sơn, cùng đoàn Đại sứ quán Hoa Kỳ do Đại sứ Jennifer Wicks dẫn đầu.
Đại diện Dự án TTU-VWAI có TS Stephen F. Maxner, Giám đốc Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Việt Nam Sam Johnson, đồng Chủ nhiệm Dự án; PGS.TS Alex-Thái Đình Võ, đồng Chủ nhiệm Dự án; cùng luật sư Tạ Thu Phong, Trưởng nhóm Nghiên cứu.
Sự hiện diện ấy không chỉ ghi nhận giá trị của công tác nghiên cứu, giải mã tư liệu chiến tranh, mà còn thể hiện ý nghĩa nhân văn trong quan hệ hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ nhằm góp phần tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và trao trả kỷ vật cho các gia đình.
Hồ sơ số 48/2026: Từ Hồ sơ về Bệnh viện K76A, cần mở rộng hành trình tìm kiếm hơn 7.000 liệt sĩ Quân y miền B2
Từ danh sách 34 bệnh viện và 13 đội điều trị, có thể xây dựng một bản đồ số nhiều lớp. Mỗi điểm trên bản đồ không chỉ ghi tên bệnh viện mà còn thể hiện các lần di chuyển, thời gian hoạt động, những đơn vị được cứu chữa, số người hy sinh và tình trạng quy tập. Khi kết hợp với ảnh vệ tinh, bản đồ quân sự cũ, tọa độ, hồ sơ đối phương và lời kể nhân chứng, các khu vực nghi vấn có thể được thu hẹp đáng kể. Bản thuyết minh ghi “1.900 thương bệnh binh và trên 100 nhân viên quân y” tại 13 đội điều trị, trong khi tổng số cuối tài liệu tương ứng với việc cộng thêm khoảng 2.000 thương bệnh binh và 100 nhân viên quân y. Vì vậy, con số 7.195 cần được coi là số liệu do tác giả tổng hợp tại thời điểm lập tài liệu, chưa phải kết luận cuối cùng của cơ quan chức năng, nhưng rất đáng để chúng ta lưu tâm, nhất là trong "Chiến dịch 500 ngày đêm...".
Hồ sơ số 47/2026: Gần 60 năm rồi, con gái vẫn mong chờ tin bố!
Gần 60 năm đã trôi qua, cô bé 6 tuổi ngày nào nay không còn trẻ nữa. Nhưng trong sâu thẳm tâm hồn, bà vẫn là người con gái nhỏ đang đứng bên cửa sổ, nhìn theo cánh chim sẻ bay về phía bầu trời xa thẳm để tìm cha mẹ.
Chỉ khác rằng, cánh chim năm ấy đã tìm được đường bay đi, còn bà vẫn đang đợi một tin tức để biết cha mình nằm ở đâu, được đến thắp một nén hương và khẽ nói:
“Bố ơi, cuối cùng chúng con cũng tìm được bố rồi!”
Hồ sơ số 45/2026: Từ cuốn sổ tay có lỗ thủng mảnh đạn của quân nhân Ngô Phúc Tấn: 19 người lính năm ấy ai còn sống và ai đã hy sinh?
Trong hàng triệu trang tài liệu chiến tranh đang được Dự án "Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh" (TTU–VWAI) nghiên cứu, Hồ sơ CDEC F034606772588, do các nhà nghiên cứu Phạm Thị Hồng Hà, Tạ Thu Phong, Phó Đỗ Quyên và Nguyễn Xuân Thắng hoàn thành, là một trường hợp như thế. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, những cái tên còn lưu lại trong cuốn sổ ấy đang chờ được trả lời: ai đã trở về, ai đã nằm lại chiến trường và ai vẫn còn mất tích?
Hồ sơ số 44/2026: Gia đình đã đi khắp các nghĩa trang liệt sĩ ở Quảng Trị - Thừa Thiên Huế mà chưa thấy mộ liệt sĩ Cù Xuân Diên
Gia đình đã dò tìm từng hàng mộ, đối chiếu từng tấm bia, hỏi thăm các cơ quan chức năng và người dân địa phương, nhưng đến nay vẫn chưa xác định được phần mộ của liệt sĩ Cù Xuân Diên.
Điều khiến người thân day dứt nhất là giấy báo tử chỉ ghi nơi an táng ban đầu rất khái quát: “nghĩa trang trận địa gần mặt trận”. Không có sơ đồ mộ chí, tọa độ hay tên địa danh cụ thể. Trong khi đó, qua nhiều đợt quy tập, hài cốt liệt sĩ có thể đã được di chuyển khỏi nơi chôn cất ban đầu và an táng dưới tên chưa biết.
Từ Texas đến Hà Nội và những cuộc hội ngộ bởi "Nhật ký Đặng Thùy Trâm"
Bên chén trà nóng cùng đĩa hoa quả, trong ngôi nhà nhỏ ở phố Đội Cấn, câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc ôn nhớ quá khứ. Từ hành trình của hai cuốn nhật ký, các thành viên trong cuộc gặp cùng suy nghĩ về những việc cần tiếp tục thực hiện hôm nay: gìn giữ ký ức trung thực, khai thác các nguồn tư liệu chiến tranh vì mục đích nhân đạo, tăng cường kết nối giữa các cơ quan lưu trữ của Việt Nam và Hoa Kỳ, đồng thời chung tay tìm kiếm những người còn mất tích sau chiến tranh.
Hồ sơ số 43/2026: "Trả lại tên cho anh" - Lời kể về một ngôi mộ liệt sĩ bên đập Đắk Uy năm ấy...
Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, cựu chiến binh Đỗ Trọng Bình vẫn đau đáu nhớ về một hài cốt liệt sĩ từng bị máy san ủi làm vương vãi tại công trường xây dựng đập Đắk Uy, tỉnh...
Hồ sơ số 42/2026: Người chị gần 90 tuổi ở Lạng Sơn mong tìm mộ em trai hy sinh tại Bệnh viện dã chiến K78A
Ngày người em lên đường, bà Quý còn rất trẻ. Đến khi nhận tin em hy sinh, gia đình chỉ biết ông đã nằm lại ở một chiến trường xa xôi. Khái niệm “mặt trận phía Nam” trong giấy báo tử quá rộng, trong khi điều kiện đi lại, liên lạc và tiếp cận thông tin thời ấy vô cùng khó khăn.
Sau này, những biến động của thời gian tiếp tục làm cho dấu vết về người liệt sĩ thêm phần mong manh. Lạng Sơn từng trải qua những cuộc thiên tai, lũ lụt; rồi gia đình phải di tản trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979. Nhiều giấy tờ liên quan đến liệt sĩ không còn được lưu giữ đầy đủ. Những kỷ vật ít ỏi còn lại đến hôm nay chỉ có Giấy báo tử và một tấm di ảnh chân dung. Nhưng nỗi nhớ, nỗi day dứt thì vẫn còn nguyên.
Hồ sơ số 41/2026: Hơn nửa thế kỷ đau đáu tìm nơi an nghỉ của liệt sĩ Bùi Văn Hoạt và đồng đội
Hơn 55 năm đã trôi qua, người lính trẻ Bùi Xuân Hoạt vẫn chưa trở về. Nhưng tại quê nhà, ngọn khói hương dành cho ông chưa bao giờ tắt. Cha mẹ đã đi xa, người em trai đã già, còn những người cháu vẫn tiếp tục cuộc kiếm tìm với niềm tin bền bỉ: từ danh sách đồng đội và ô tọa độ còn lưu lại, sẽ có ngày gia đình xác định được nơi ông yên nghỉ, đón ông trở về trong vòng tay quê hương, dòng họ.
Hồ sơ số 40/2026: Từ lời đề nghị của gia đình đến hành trình kết nối "Hồ sơ Chứng tích chiến tranh" của liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện
Tháng Bảy - mùa tri ân những người đã ngã xuống vì Tổ quốc - cũng là thời điểm Dự án "Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh" (TTU–VWAI) tiếp nhận thêm nhiều lời đề nghị hỗ trợ từ thân nhân các liệt sĩ. Mỗi lá đơn gửi đến không chỉ chứa đựng những thông tin về một người lính mất tích, mà còn là nỗi mong chờ kéo dài qua nhiều thế hệ. Hồ sơ của liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện là một trong những câu chuyện như thế.
Từ "Thanh xuân gửi lại" đến những "Hồ sơ Chứng tích chiến tranh" được trao gửi niềm tin
Ngày 17/7/2026, tại Hà Nội, GS.TS. Stephen F. Maxner và PGS.TS. Alex-Thái Đình Võ – hai Đồng Chủ nhiệm Dự án “Sáng kiến Tìm kiếm Người Việt Nam Mất tích trong Chiến tranh” (TTU–VWAI) đã tham dự sự kiện văn hóa “Thanh xuân gửi lại”. Cũng trong ngày, đại diện Dự án đã chuyển giao hơn 50 hồ sơ nghiên cứu cho Ban Chỉ đạo Quốc gia 515. Hai hoạt động nối tiếp nhau như một hành trình của ký ức, trách nhiệm và văn hóa tri ân, nhằm góp phần đưa những người còn mất tin, mất tích trở về với gia đình và quê hương...
Hồ sơ số 39/2026: Số phận của 4 người lính cần giải mã qua những tấm huân chương chiến trận
Tháng Bảy là mùa của những nén hương tri ân và cũng là mùa của những cuộc kiếm tìm chưa có hồi kết. Trong hàng triệu trang tư liệu chiến tranh đang được Dự án "Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh" (TTU-VWAI) nghiên cứu, có những hồ sơ không ghi tên một trận đánh, không mô tả một cuộc giao tranh, nhưng lại lưu giữ những tấm giấy khen, huân chương của những người lính Quân Giải phóng. Hơn nửa thế kỷ sau, những tờ giấy đã ngả màu ấy lại đặt ra một câu hỏi day dứt: Nguyễn Văn Hui, Nguyễn Văn Cón, Lâm Viện và Trương Xuân Sự đã hy sinh hay còn sống?
Hồ sơ số 38/2026: Ai biết phần mộ và thông tin về liệt sĩ Nguyễn Công Hiệp?
Đã 56 năm trôi qua kể từ ngày Liệt sĩ Nguyễn Công Hiệp, chiến sĩ Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 33, Quân khu 7 hy sinh trên chiến trường Bình Tuy (cũ). Ba thế hệ trong gia đình vẫn chưa một lần tìm được nơi người lính trẻ yên nghỉ. Từ những ký ức của người thân, những hồ sơ chiến tranh còn lưu giữ và dữ liệu CDEC vừa được đối chiếu, một tia hy vọng mới đang được mở ra. Dự án TTU-VWAI mong tiếp tục kết nối nhân chứng, đồng đội và những người còn lưu giữ thông tin để cùng viết tiếp hành trình tri ân.
Hồ sơ số 37/2026: Từ một bức thư bị thu giữ trên thi thể của một người lính...
Có thể người lính mang bức thư ấy sẽ mãi chưa xác định được danh tính. Nhưng cũng có thể, sau bài viết này, sẽ có một cựu chiến binh nhận ra cái tên Minh Hải, nhớ về người đồng đội tên Phụng, hoặc biết ai là Năm Long từng hoạt động ở Chơn Thành cuối năm 1969.
Chỉ một ký ức được đánh thức, một cuộc điện thoại hay một dòng thư phản hồi cũng có thể mở ra cơ hội đưa thêm một người lính trở về với quê hương.
Mẹ và con...
Cùng ngồi nhớ năm cũ
Con kể chuyện bão giông
Mẹ mỉm cười lặng lẽ
Dịu dàng như dòng sông.
Buồn vui nào cũng thấy
Mái nhà xưa quê nghèo
Có cha đi cày ruộng
Con lội suối, băng đèo.
Dù tóc con đã bạc
Dù lưng mẹ đã còng
Mà sao nhìn lạ thế
Con vẫn bé trong lòng?