Bài viết mới nhất từ Đặng Vương Hưng
Hồ sơ số 20/2026: Từ cuốn nhật ký chiến trường của Liệt sĩ/ Cựu chiến binh Hải Thuần và 61 người lính giờ đang ở đâu?
Hơn nửa thế kỷ sau, hồ sơ mang ký hiệu CDEC F034604042078, log# 07-1701-68 – do các nhà nghiên cứu Nguyễn Hoài Thương, Tạ Thu Phong và biên tập Nguyễn Kim Hoa vừa hoàn thành; bất ngờ trở thành đầu mối cho một cuộc tìm kiếm tung tích của những người lính đã từng đi qua chiến tranh, xem họ còn sống hay đã hy sinh, và nếu còn sống thì hôm nay họ đang ở đâu?
Quốc công Đặng Tất – Ngọn cờ trung nghĩa giữa trời Nam khói lửa
Đầu thế kỷ XV, khi non sông Đại Việt chìm trong những tháng năm đen tối nhất của lịch sử, có một người đàn ông từ miền đất Hồng Lam đã đứng lên gánh lấy vận nước trên vai mình.
Ông...
Có một người lính bước ra từ... "Hồ sơ Chứng tích Chiến tranh"
Hoàng Hữu Ái còn nhớ như in: ngày 21/8/1967 Hợp tác xã chuyên làm muối Duyên Hải của xã Hải Hòa, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định (cũ) có 9 thanh niên nhập ngũ. Còn tính cả xã Hải Hòa đi cùng đợt năm ấy thì có 27 người. Phần lớn, họ đã hi sinh ngoài mặt trận, hoặc chết sau hậu chiến vì nhiều lý do. Sau gần 60 năm, hiện chỉ còn 7 người còn sống và liên hệ được với nhau. Câu chuyện của ông là một trường hợp vô cùng hiếm hoi...
Sứ thần Đặng Hữu Điểm – Người chống giặc ngoại xâm bằng trí tuệ và khí tiết
Lịch sử thường khắc ghi tiếng vó ngựa và tiếng gươm va trên chiến địa. Nhưng những chiến công trên mặt trận ngoại giao lại ít khi được nhắc đến. Đặng Hữu Điểm là một trong những người anh hùng thầm lặng như thế.
Ông không chỉ hoàn thành sứ mệnh bang giao mà còn giúp triều đình nhà Trần có thêm thời gian chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông đang đến gần.
Hồ sơ số 19/2026: Cần tìm thân nhân và đồng đội của các Liệt sĩ/Cựu chiến binh Đỗ Anh Đào, Nguyễn Đức Bảo và Lê Văn Thọ
Hồ sơ do các nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Hoài Thương - Tạ Thu Phong và biên tập Nguyễn Kim Hoa vừa thực hiện, không chỉ là những trang giấy cũ kỹ đã nhòe mờ theo năm tháng. Trong tập tài liệu mang ký hiệu CDEC F034604042078, số nhật ký 07-1701-68, còn có những dòng nhật ký hành quân, giấy khen, thư giới thiệu sinh hoạt Đảng và danh sách quân số của một đơn vị từng chiến đấu giữa vùng rừng Bình Dương – Bình Long, trong chiến dịch Mậu Thân - 1968
Đặng Bá Tĩnh — Người khởi nguồn cho một chi họ Đặng trung nghĩa tại Hồng Lam
Đó là khi triều Trần đang ở thời kỳ cường thịnh sau những chiến công chống Nguyên Mông. Đó là thời đại mà hào khí Đông A vẫn còn cuộn chảy trong từng mái đình, bến nước. Người dân Đại Việt vừa đi qua binh lửa nên càng hiểu giá trị của hiền tài. Triều đình trọng người học, mở khoa thi, dựng Quốc tử giám, khuyến khích sĩ tử khắp nơi đèn sách. Nhưng vùng Nghệ Tĩnh khi ấy vẫn còn xa kinh thành, đất rộng mà người thưa, học hành chưa thật phát triển như miền Bắc.
Chính trong hoàn cảnh ấy, Đặng Bá Tĩnh xuất hiện như một ngọn đèn đầu tiên thắp lên chí học cho cả vùng đất.
Cà phê chém gió...
Nếu xa quán trọ trần gian
Có còn chém gió, đăng đàn nữa không?
Ngoài đường nắng nóng mênh mông
Ô tô, xe máy… ngược dòng mà thương
Bạn bè tóc đã pha sương
Nhớ ai nằm lại chiến trường năm xưa…
Thám hoa Đặng Ma La - Người góp lửa hào khí Đông A và câu nói để đời cho dân gian "Đặng tính giả cử quốc giai nhiên"
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, triều Trần luôn hiện lên như một thời đại đặc biệt. Đó không chỉ là triều đại ba lần đánh tan vó ngựa Nguyên Mông, làm nên hào khí Đông A lẫy lừng, mà còn là thời kỳ Đại Việt sản sinh nhiều bậc hiền tài kiệt xuất. Ở thời đại ấy, đạo học được tôn vinh, hiền tài được trọng dụng, và những con người mang trong mình chí lớn cứu nước, giúp đời đã góp phần làm nên nền văn hiến rực rỡ cho non sông.
Hồ sơ số 18/2026: Ai là thân nhân và đồng đội của liệt sĩ/cựu chiến binh Hoàng Hữu Ái ở Nam Hà cũ?
Hồ sơ mang mã số F034605792120, nhật ký lưu trữ 08-1526-69, vừa được chuyên viên nghiên cứu Tạ Thu Phong, chuyên viên Phân tích Lịch sử quân sự và GIS Nguyễn Xuân Thắng, cùng biên tập Nguyễn Thị Kim Hoa của Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) hoàn thành. Đây được xem là nguồn tư liệu chiến trường có giá trị đặc biệt trong công tác nghiên cứu hậu chiến, xác minh danh tính quân nhân mất tích và kết nối trao trả di vật/kỷ vật cho thân nhân liệt sĩ/cựu chiến binh.
Danh sĩ Đặng Diễn - "Ngự tiền bút thư" nổi tiếng một thời
Ông không phải vị tướng oanh liệt nơi sa trường. Ông cũng không phải quyền thần khuynh đảo triều chính. Ông chỉ là một nho sĩ cầm bút.
Nhưng chính những người cầm bút như ông đã góp phần dựng nên nền móng văn trị cho một triều đại huy hoàng nhất lịch sử Đại Việt.
Tên tuổi “Ngự tiền bút thư Đặng Diễn” vì thế vẫn còn được nhắc lại như biểu tượng của khí tiết nho gia: học rộng mà khiêm nhường, làm quan mà thanh liêm, gần quyền lực mà không để quyền lực làm đổi thay nhân cách.
Hồ sơ số 17/2026: Cần tìm thân nhân và đồng đội của các liệt sĩ Nguyễn Văn Chức, Tám Lên, Út Nhỏ, Năm Hồng, Năm Trực, Ba Minh, Tư Cươi, Bảy Sang...
Trong quá trình nghiên cứu, đối chiếu và phân tích các hồ sơ chiến tranh do phía Hoa Kỳ thu giữ tại miền Nam Việt Nam trước năm 1975; một tài liệu đặc biệt quan trọng mang ký hiệu CDEC F034606462644, do các tác giả của “Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” Phạm Thị Hồng Hà, Nguyễn Thị Thanh Lam và Nguyễn Xuân Thắng vừa hoàn thành; đã hé lộ nhiều thông tin giá trị liên quan đến hệ thống cơ sở cách mạng của Ban Cán sự huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Long cũ, trong giai đoạn cuối năm 1969.
Đặng Nghiêm — Nho sĩ họ Đặng đầu tiên trong lịch sử khoa bảng của Việt Nam
Trong bài viết trước về chân dung của ngài Đặng Phúc Mãn, chúng tôi có nhắc đến con trai ông là Đặng Nghiêm. Đó chính là vị nho sĩ họ Đặng đầu tiên trong lịch sử khoa bảng ở Việt Nam. Có những con người bước ra từ buổi đầu còn mờ sương của quốc gia Đại Việt, để lại dấu ấn không phải bằng gươm giáo hay ngai vàng, mà bằng ánh sáng của trí tuệ và nhân cách. Đặng Nghiêm là một người như thế.
Đặng Phúc Mãn — Người xây thành và gieo chữ cho con cháu
Trong dòng chảy văn hóa của lịch sử Đại Việt, có những con người bước qua thời đại của mình như một vệt sao lặng lẽ. Họ không để lại những chiến công chấn động sử xanh, không được khắc ghi dày đặc trong chính sử, nhưng âm vang của họ vẫn còn đó — trong gia phả một dòng tộc, trong lời kể của hậu thế, trong những vùng đất còn in dấu chân người mở cõi, dựng thành, khai nền học nghiệp.
Đặng Phúc Mãn là một con người như thế. Tên tuổi ông đi qua gần chín thế kỷ với lớp sương mờ của truyền thuyết và gia sử. Nhưng cũng chính bởi vậy, chân dung ông càng trở nên thâm trầm như một pho tượng cổ phủ rêu phong trong ngôi từ đường xưa cũ.
Hồ sơ số 16/2026: Cần tìm thân nhân của liệt sĩ Huỳnh Định và 11 đồng đội thuộc Ban chỉ huy quân sự tỉnh Long Anh năm 1967
Từ một hồ sơ tình báo được phía Hoa Kỳ thu giữ trong chiến tranh Việt Nam, các nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Hoài Thương và Phó Đỗ Quyên của Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) đã phát hiện nhiều thông tin quan trọng, liên quan đến ông Huỳnh Định cùng 11 quân nhân thuộc Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Long An hoạt động vào năm 1967. Những dữ liệu này hiện mở ra hy vọng tìm kiếm thân nhân, đồng đội và làm rõ thêm hoàn cảnh chiến đấu, hy sinh của nhiều cá nhân từng tham gia kháng chiến nhưng đến nay vẫn chưa được xác minh đầy đủ.
Hà Hồng — Người ghi nhật ký Hồ Gươm không chỉ bằng hình ảnh
Nhắc đến Hồ Gươm, người ta thường nghĩ đến mặt nước xanh thẳm soi bóng Tháp Rùa, nghĩ đến huyền thoại trả gươm thiêng của vua Lê, nghĩ đến những mùa sấu rụng vàng bên bờ phố cổ. Nhưng có một người đã dành gần như cả cuộc đời mình để lặng lẽ đi dọc quanh hồ ấy, ghi lại từng biến chuyển của thời gian, từng làn sương sớm, từng mùa cây thay lá, từng dấu vết của những “Cụ Rùa” linh thiêng như thể đang lưu giữ ký ức sống của Hà Nội. Người đó là nhà báo, nhà nghiên cứu Hà Hồng — người ghi nhật ký Hồ Gươm bằng hình ảnh và bằng cả trái tim mình.
"An ninh Thế giới" - Một thời vàng son
Có những tờ báo xuất hiện rồi lặng lẽ đi qua đời sống truyền thông như một cơn gió thoảng. Nhưng cũng có những tờ báo trở thành ký ức của cả một thế hệ bạn đọc, thành dấu mốc của nghề báo, thành một phần tinh thần của đời sống xã hội. “An ninh Thế giới” là một ấn phẩm như thế.
Đặng Lộ - Người Việt Nam đầu tiên đo đếm sao trên bầu trời và thời tiết 4 mùa
Trong lịch sử Đại Việt thời Trần, người ta thường nhắc nhiều đến những vị tướng thao lược, những bậc văn thần lỗi lạc, những anh hùng đã dựng nên hào khí Đông A. Nhưng phía sau tiếng vó ngựa chiến trận, phía sau những trang hịch văn đanh thép, vẫn có những con người âm thầm ngẩng nhìn bầu trời đêm để đo bóng sao, tính vận nước, tìm nhịp điệu của đất trời cho mùa màng và đời sống nhân dân. Đặng Lộ (1291-1368) chính là một trong những người mở đường cho nền thiên văn học dân tộc – một nhà nghiên cứu cô độc giữa thế kỷ XIV, khi khoa học còn được nhìn như tiếng nói huyền bí của trời cao.
Trở lại Lộc Ninh để tìm kiếm người hy sinh và mất tích trong chiến tranh
Hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Chính phủ Việt Nam phát động. Trong khuôn khổ “Sáng kiến Tìm kiếm Người Việt Nam Mất tích trong Chiến tranh” (VWAI), đoàn công tác của Đại học Công nghệ Texas Tech (TTU), phối hợp cùng đối tác Mission POW/MIA, đã có chuyến thăm và làm việc tại khu vực Sân bay Lộc Ninh tỉnh Bình Phước cũ, nay thuộc tỉnh Đồng Nai. “Lộc Ninh” cũng là từ khóa, mà các điều phối viên của Dự án TTU-VWAI đang nỗ lực nghiên cứu để tìm kiếm trong hơn 250 "Hồ sơ Chứng tích chiến tranh".
Đặng Công Đại vương Thi Sách - Ngọn lửa mở đầu cho khúc khải hoàn Hai Bà Trưng
Trong chiều sâu và chiều dài của lịch sử dân tộc Việt Nam, có những con người xuất hiện như một vệt chớp giữa bầu trời đêm, thời gian tuy ngắn ngủi nhưng ánh sáng của họ đủ soi rọi cả một thời đại. Đặng Công Đại vương Thi Sách là một con người như thế. Ngài không chỉ là phu quân của Trưng Trắc, không chỉ là người đã khơi nguồn cho cuộc khởi nghĩa lẫy lừng của Hai Bà Trưng, mà còn được hậu thế suy tôn là Đặng Công Đại vương – Người họ Đặng đầu tiên được chính sử nước nhà ghi nhận.